n3.jpg
ocena biomechaniczna

O efektywności poruszania się ciała nie decyduje jedna tylko zdolność motoryczna, to raczej kombinacja: mobilności (zakresu ruchu), stabilności (koordynacja aktywności mięśni), wytrzymałości, siły mięśniowej. Ocena biomechaniczna jest sprawdzonym już narzędziem pozwalającym wnikliwie ocenić wyżej wymienione elementy, jej składową stanowią następujące testy:

 

  • Dynamiczne badanie plantokonturograficzne metodą analogową - jest to graficzny obraz podeszwowej strony stopy uzyskany podczas chodu, który pozwala określić sposób ustawiania stopy oraz rozmieszczenie i siłę nacisku różnych części podeszwowej strony stopy na podłoże w trakcie fazy podporowej chodu, biegu i skoku.
  • Ocena funkcjonalna - zmodyfikowany FMS (Functional Movement Screen). Funkcjonalna ocena na poziomie motoryczności podstawowej dostarcza nam bezcennych danych mówiących o integracji fundamentalnych elementów przejawów motoryczności, a w tym: stabilności segmentów ciała podczas prostego ruchu, siły potrzebnej do pokonania oporu z własnym ciężarem ciała w trakcie ruchu, zakresu ruchu niezbędnego do wykonania podstawowych czynności ruchowych wspólnych dla różnych dyscyplin sportowych, koordynacji i kontroli nerwowo - mięśniowej rozumianej, jako współpraca grup mięśniowych zaangażowanych w dany ruch w sporcie.
  • Izokinetyczny Test siły mięśniowej, wytrzymałości oraz mocy w dynamicznym obciążaniu mięśnia do jego maksymalnych możliwości w każdym punkcie jego zakresu ruchu - stosunek prędkości do momentu siły. Uzyskane wyniki mówią nam o deficytach w mocy, sile i wytrzymałości badanych grup mięśniowych co stanowi fundament do bezpiecznego uprawiania sportu.
  • Ocena strategii posturalnej według koncepcji Rivy.

Posługując się odpowiednim systemem urządzeń na podstawie dynamicznej i statycznej oceny zachowania równowagi Riva wyróżnia trzy sposoby (strategie) kontroli postawy:

  • Kontrola wzrokowo-proprioceptywna - najsubtelniejszy i najbardziej precyzyjny sposób kontroli postawy oparty głównie o komponentę nieświadomą czucia głębokiego. System wzrokowy służy tu doprecyzowaniu ruchu. Badany stoi na jednej nodze na niestabilnej platformie o nieskończonej liczbie stopni swobody z rękoma złączonymi z tyłu tułowia. Dla zachowania równowagi wykonuje tylko bardzo szybkie o niewielkiej amplitudzie ruchy w stawie skokowym. System przedsionkowy jest w tej sytuacji nieaktywny i nie ingeruje w subtelne, skomplikowane zachowania motoryczne bazujące na sygnałach z dwóch pozostałych systemów informacyjnych.
  • Zaburzona kontrola wzrokowo-proprioceptywna z kompensacją kończynami górnymi - badany utrzymuje pionową postawę stojąc na jednej nodze na niestabilnej platformie wykorzystując do zachowania równowagi oprócz ruchów w stawie skokowym również ruchy kończyn górnych, które spełniają w określonej sytuacji rolę steru. Sposób ten jest wykorzystywany, gdy działanie systemu wzrokowo - proprioceptywnego jest zaburzone. Zmniejsza on ingerencję systemu przedsionkowego w zachowanie równowagi ciała.
  • Kontrola przedsionkowa (ratunkowa) - najbardziej niedokładny sposób kontroli postawy bazujący na informacjach z systemu przedsionkowego. Aktywowany jest dopiero przy znacznych odchyleniach głowy i jej ruchach z dużym przyspieszeniem lub opóźnieniem. Polega na ciągłych ruchach i przeciwruchach tułowia, bioder i kończyn górnych. Odpowiedź ruchowa wywołana aktywnością systemu przedsionkowego jest zazwyczaj wygórowana w stosunku do sił zaburzających równowagę ciała. Ta nieadekwatna do zastanej sytuacji biomechanicznej wygórowana odpowiedź ruchowa nie pozwala na utrzymanie równowagi na niestabilnej platformie w czasie badania.

Wnikliwa analiza uzyskanych wyników pozwala nam określić źródło ewentualnych strat energii podczas wykonywania wzorców ruchowych - co ma bezpośredni związek z możliwością powstania urazu.

  • Ocena sił reakcji podłoża na nacisk i symetrii w obciążaniu kończyn dolnych podczas wykonywania zadanych wzorców ruchowych na platformach dynamometrycznych systemu MTD.

Podczas próby badamy symetrię pracy ciała, poddajemy ocenie przemieszczenia środka ciężkości ciała na boki podczas dynamicznych ćwiczeń wykonywanych na obu nogach. Pozytywny wynik jest jednym z kryteriów powrotu do sportu po kontuzji, a asymetryczna praca u pacjentów może świadczyć o niezakończonym procesie powrotu funkcji kończyny bądź podświadomym chronieniem jej przed obciążaniem/ unikaniem obciążania.