Torbiel okołoobrąbkowa stawu ramiennego

Najważniejsze informacje

• Objawy obejmują parzący ból barku oraz osłabienie rotacji i uniesienia ramienia.
• Diagnostyka: badanie kliniczne ortopedy oraz rezonans magnetyczny (MR) lub USG.
• Leczenie zachowawcze: punkcja torbieli pod kontrolą USG oraz ćwiczenia rehabilitacyjne.
• Po artroskopii barku orteza 3–4 tygodnie, powrót do sportu po 5–6 miesiącach.

Jakie są objawy torbieli okołoobrąbkowej stawu ramiennego?

Dolegliwości bólowe barku towarzyszą osłabieniu ramienia (głównie rotacji i uniesienia), mogą ustąpić po ćwiczeniach usprawniających. Z reguły nawracają po przeciążeniu czy większym wysiłku. Pacjenci często opisują to jako „parzący ból” w barku, wyjaśnia lek. Joanna Wałecka ortopeda Rehasport.

Torbiel tworzy się we wcięciu grzebieniowo-panewkowym i sąsiadujących przestrzeniach pod mięśniami: nadgrzebieniowym i podgrzebieniowym i może uciskać na nerw nadłopatkowy. To z kolei powoduje dolegliwości bólowe, jak również osłabienie kończyny. Ponadto może też pojawić się poczucie obawy przy ruchach stawu ramiennego. Powoduje ono dyskomfort podczas pracy fizycznej, np. podnoszenia ciężarów czy szybkich powtarzalnych ruchów w czasie ćwiczeń na siłowni. Z upływem czasu torbiel może się powiększać. Dolegliwości mogą ustąpić, sama torbiel jednak nie zniknie.

Jak zdiagnozować torbiel okołoobrąbkową stawu ramiennego?

W przypadku objawów klinicznych wskazujących na możliwość pojawienia się torbieli okołoobrąbkowej należy zgłosić się do ortopedy. Do postawienia rozpoznania istotne jest badanie kliniczne oraz badania dodatkowe, takie jak: rezonans magnetyczny (MR) lub badanie USG.

Jak leczy się torbiel okołoobrąbkową stawu ramiennego?

Torbiel okołoobrąbkową można punktować pod kontrolą USG oraz wdrożyć ćwiczenia rehabilitacyjne. Leczenie zachowawcze przeważnie przynosi poprawę, ale z reguły też torbiel po jakimś czasie znów zaczyna narastać i dolegliwości wracają. Pacjenci zgłaszają, że po nakłuciu torbieli mają uczucie, jakby ktoś zdjął im ciężar z barku – to podświadome uczucie jest efektem odbarczenia nerwu i mięśni. Ten sposób leczenia często wybierają osoby, które z różnych powodów nie mogą zostać operowane, bądź stanowi pierwszy etap leczenia.

Czy torbiel okołoobrąbkową stawu ramiennego leczy się operacyjne?

W przypadku nawracania stanów bólowych, zwłaszcza w sytuacji podjętego leczenia zachowawczego, sugerowane jest leczenie operacyjne. Metoda leczenia jest małoinwazyjna - artroskopia barku („przez dziurkę od klucza”). Za pomocą małych nacięć na skórze, przez które wkłada się  specjalną kamerą, oglądamy staw ramienny oraz otaczające go miękkie tkanki. Uwidaczniamy torbiel i ją usuwamy. Torbiel z reguły powstaje w wyniku uszkodzonego obrąbka (chrząstka otaczająca panewkę). Zatem po usunięciu torbieli naprawiamy uszkodzony obrąbek. Następuje to poprzez przyszycie obrąbka do panewki za pomocą specjalnych implantów o kształcie kotwicy z nićmi. Nici przeszywa się przez obrąbek i i w ten sposób przyczepia się go w miejsce, w którym ma przyrosnąć. Z reguły operacja przeprowadzana jest w znieczuleniu ogólnym oraz równocześnie znieczula się splot ramienny. Znieczulenie splotu ramiennego daje komfort bezbólowy dla pacjenta po zabiegu operacyjnym.

• „Torbiel okołoobrąbkowa barku występuje u około 2–4% populacji, częściej u mężczyzn w 3.–4. dekadzie życia.”
• „U pacjentów z torbielą w okolicy spinoglenoid notch aż ~89% ma współistniejące uszkodzenie obrąbka tylno-górnego.”
• „W badaniach sportowych torbiele okołobrąbkowe opisywano u ~2–4% sportowców, zwłaszcza w dyscyplinach przeciążających bark.”

Jaka rehabilitacja przy torbieli okołoobrąbkowej stawu ramiennego?

Bezpośrednio po zabiegu ramię pacjenta częściowo stabilizujemy za pomocą ortezy. W pierwszej dobie po operacji rozpoczynane są ćwiczenia czynno-bierne – trwają one około cztery tygodnie. Orteza musi być stosowana przez 3-4 tygodni od zabiegu. Pacjent może w tym czasie ćwiczyć także inne partie ciała (spacer, utrzymywanie wyprostowanej postawy, rower stacjonarny). Jest to bardzo ważny element rehabilitacji. Po tym okresie, już bez ortezy, wprowadzane jest intensywny program rehabilitacji, zaś powrót do pełnego uprawiania sportu następuje z reguły po 5-6 miesiącach, gdy bark jest już przygotowany na spore obciążenia.

Należy pamiętać, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Powiązane artykuły:

Poznaj inne możliwe urazy i kontuzje barku.

Bibliografia:

• National Library of Medicine - Paralabral cysts of the shoulder treated with isolated labral repair: effect on pain and radiologic findings - Cecilie P Schrøder 1, Kirsten Lundgreen 2, Rune Kvakestad 3 - 2018
• MR Imaging and MR Arthrography of Paraglenoid Labral Cysts - Glenn A. Tung1, Dirk Entzian1, Jeremy B. Stern2 and Andrew Green3 - American Journal of Roentgenology. 2000;174: 1707-1715. 10.2214/ajr.174.6.1741707