Najważniejsze informacje
- Zamrożony bark powoduje duże ograniczenie ruchomości stawu barkowego i narastający ból, także nocą.
- Badania wskazują na stan zapalny maziówki i zwłóknienie torebki stawowej z tkanką kolagenową.
- Przebieg obejmuje 3 fazy: zamrażania 1–8 tyg., zamrożenia 9–16 mies., odmrażania 12–40 tyg.
- Leczenie obejmuje fizjoterapię, a w skrajnych przypadkach ostrzykiwania lub zabieg chirurgiczny i rehabilitację.
Co to jest zamrożony bark?
Zamrożony bark to schorzenie, które charakteryzuje się dużym ograniczeniem ruchomości w stawie barkowym, a także towarzyszącym mu narastającym bólem, głównie związanym z używaniem kończyny, jak również spoczynkowym np. podczas nocy, wyjaśnia fizjoterapeutka Rehasport Natalia Reke.
Jak objawia się zamrożony bark?
O pierwotnym zespole zamrożonego barku mówimy, gdy nie ma wyraźnych czynników sprawczych, jak: nagły uraz, czy przebyty zabieg operacyjny, które mogłyby wpłynąć na powstanie dysfunkcji. Badania obrazowe i histopatologiczne wskazują, że zamrożony bark, to stan zapalny maziówki oraz zwłóknienie torebki stawowej. Pojawia się kolagenowa tkanka, przypominająca bliznę. Unaczynienie i unerwienie tej nowej tkanki wyjaśnia dlaczego zamrożony bark jest tak bolesny i powoduje sztywność.
Dla zespołu zamrożonego barku charakterystyczny jest ekstremalny ból bez wymiernego uszkodzenia tkanki.
Jakie są przyczyny powstawania zamrożonego barku?
Przyczyny powstawania zaburzenia nadal nie są do końca znane, ale w grupie osób z zamrożonym barkiem, obserwuje się korelację wystąpienia choroby z: cukrzycą, chorobą Parkinsona, zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, immunologicznymi, biochemicznymi czy hormonalnymi. Problem ten dotyka głównie kobiet w średnim wieku. Warto wspomnieć o silnym lub długo trwającym stresie jako elemencie powtarzającym się w wywiadzie medycznym w okresie nawet kilku tygodni czy miesięcy, poprzedzającym wystąpienie bólu i nagłego postępującego ograniczenia ruchomości stawu ramiennego, bez urazu czy przeciążenia. Do tej pory nie udało się znaleźć korelacji między typem osobowości a zapadalności na chorobę czy przewidywanie postępów leczenia. Zamrożony bark, który daje długotrwające dotkliwe objawy, może negatywnie wpłynąć na samopoczucie pacjenta.
- „Zamrożony bark dotyczy szacunkowo 2–5% populacji, najczęściej między 40. a 70. rokiem życia.”
- „Schorzenie częściej występuje u kobiet – w danych NHS to ok. 10% kobiet vs 8,3% mężczyzn w wieku produkcyjnym.”
- „U osób z cukrzycą zamrożony bark pojawia się znacznie częściej: około 10–20% pacjentów.”
- „Nawet 20–30% przypadków może dotyczyć obu barków (nie zawsze jednocześnie).”
Jakie są fazy przebiegu zamrożonego barku?
1. Faza zamrażania – trwająca od 1 do 8 tygodni.
Początkowo pojawia się ból w czasie czynności dnia codziennego, który często pacjent interpretuje jako drobne przeciążenie. Następnie pojawia się bolesne ograniczenie ruchu. Chociaż w niektórych przypadkach kolejność wystąpienia bólu i sztywności może być odwrotna. Ból uniemożliwia pacjentowi spanie na zajętym barku. Najnowsze doniesienia mówią o rotacji zewnętrznej jako pierwszym ograniczonym zakresie.
2. Faza zamrożenia – trwająca od 9 do 16 miesięcy.
Następuje obniżenie bólu spoczynkowego, czasem pojawia się ból nocny. Jednak sztywność postępuje i pacjent skarży się na upośledzenie prostych czynności dnia codziennego, takich jak zapięcie biustonosza, czy sięgnięcie do pasów w samochodzie.
3. Faza odmrażania – trwająca od 12 do 40 tygodni.
Ruchomość stawu stopniowo wraca samoczynnie. Często jednak spotykane jest niepełne wyzdrowienie, dolegliwość wraca w barku przeciwnym.

Jak leczyć zamrożony bark?
W przypadku zamrożonego barku ważne jest, aby nie lekceważyć pierwszych objawów. Szybka interwencja fizjoterapeutyczna może wpłynąć na łatwiejszy powrót do zdrowia. Leczenie zamrożonego barku polega na działaniu fizjoterapeutycznym poprzez: pracę na tkankach miękkich w tym min. na punktach spustowych, pracę w bruzdach mięśniowych, pracę na powięzi (np. FDM), masażu głębokim, terapii manualnej, ćwiczeniach przeciwbólowych i zmniejszających sztywność barku, czy relaksacji i ćwiczeniach oddechowych. Duży wpływ w redukcji dolegliwości bólowych i powrocie do pełnej sprawności ma systematyczność i zaangażowanie pacjenta w rehabilitację, wsparte na jego właściwej edukacji.
W skrajnych przypadkach, gdy leczenie zachowawcze zamrożonego barku nie przynosi oczekiwanych rezultatów, wykonuje się ostrzykiwania z preparatem przeciwbólowym i przeciwzapalnym, z soli fizjologicznej czy w ostateczności zabieg chirurgiczny, polegający na przecięciu torebki stawowej i uwolnieniu stawu. Po zabiegu konieczne jest natychmiastowe uruchamianie i intensywna rehabilitacja.
Nie lekceważ pierwszych objawów! Szybka interwencja fizjoterapeutyczna i rehabilitacja zamrożonego barku może przyspieszyć powrót do zdrowia. W większości przypadków postępowanie zachowawcze pozwoli na pozbycie się bólu i powrót do sprawności. Znajdź fizjoterapeutę z Rehasport w popularnych lokalizacjach: |
Jaka rehabilitacja po operacyjnym leczeniu zamrożonego barku?
Bazując na wieloletnim doświadczeniu oraz współpracy z najlepszymi polskimi ortopedami, opracowaliśmy zaawansowane programy rehabilitacji, które pozwolą Tobie bezpiecznie i szybko wrócić do maksymalnej sprawności po przebytym zabiegu operacyjnym.
Pamiętaj, że operacja to dopiero połowa sukcesu, a o ostatecznym powodzeniu zadecyduje proces rehabilitacji i Twoje zaangażowanie. Twoja rehabilitacja po operacyjnym leczeniu barku zamrożonego potrwa około 24 tygodnie. Pamiętaj jednak, że ten okres może ulec zmianie i jest na bieżąco dostosowywany do Twoich postępów przez lekarza i fizjoterapeutę.

Na pierwszej rehabilitacji po operacji, tzw. rehabilitacji „zerowej” pojawisz się w RSC około 7 dni po zabiegu, zaraz po wizycie kontrolnej u lekarza. Do tego czasu będziesz korzystał z ortezy i wykonywał ćwiczenia zawarte w instruktażu pooperacyjnym. Regularne spotkania z fizjoterapeutą rozpoczniesz po dwóch tygodniach od zabiegu. Po trzech tygodniach od operacji rehabilitacja będzie mogła odbywać się również w wodzie. Po sześciu tygodniach będziesz zdolny do wykonywania większości podstawowych czynności dnia codziennego, w tym także do prowadzenia pojazdu.
W pierwszych tygodniach intensywnej rehabilitacji będziemy się skupiać na ochronie operowanego barku, redukcji bólu i obrzęku, stopniowym przywracaniu pełnego zakresu ruchu, a także odbudowie siły i wytrzymałości mięśniowej. Po pierwszej Biomechanicznej Ocenie Funkcjonalnej rehabilitacja ukierunkowana będzie na eliminację ewentualnych deficytów i asymetrii oraz stopniowe wdrażanie ćwiczeń dynamicznych, a od około 20. tygodnia od zabiegu rozpoczniesz także zajęcia z trenerem przygotowania motorycznego.
W trakcie procesu rehabilitacji dwukrotnie zostaniesz poddany Biomechanicznej Ocenie Funkcjonalnej, po czternastym i po dwudziestym czwartym tygodniu od zabiegu. Uzyskanie dobrych wyników pozwoli Tobie na bezpieczny powrót do uprawiania sportu z pełnym obciążeniem, tym samym Twój program zasadniczej rehabilitacji dobiegnie końca. Rok i dwa lata po zabiegu powinieneś jednak ponownie kontrolnie przejść proces Biomechanicznej Oceny Funkcjonalnej, który pozwoli potwierdzić, że proces leczenia i rehabilitacji zakończył się pełnym sukcesem.

Należy pamiętać, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.
Powiązane artykuły:
Poznaj inne możliwe urazy i kontuzje barku.
Bibliografia:
- National Library of Medicine - Frozen Shoulder - Kamal Mezian; Ryan Coffey; Ke-Vin Chang
- Medical News Today - Frozen shoulder: What you need to know - Medically reviewed by William Morrison, M.D. — By Caroline Gillott on December 5, 2017
- The Journal of Bone and Joint Surgery. British volume Vol. 94-B, No. 1 Specialty update: Upper limb Free Access Frozen shoulder - C. M. Robinson, K. T. M Seah, Y. H. Chee, P. Hindle, I. R. Murray
- Frozen shoulder - Tewfik E., Rizk M.D.(Instructor), Robert S., Pinals M.D.(Professor of Medicine) - Seminars in Arthritis and Rheumatism - Volume 11, Issue 4, May 1982, Pages 440-452




