Zamrożony bark

Autor: RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
Konsultacja merytoryczna: NATALIA REKE
Zamrożony bark to schorzenie powodujące narastający ból oraz duże ograniczenie ruchomości w stawie barkowym, nasilające się podczas używania kończyny i często obecne także w spoczynku nocą. W przebiegu pierwotnym nie występuje wyraźny czynnik sprawczy, a opisywane w tekście zmiany obejmują stan zapalny maziówki oraz zwłóknienie torebki stawowej z powstaniem tkanki kolagenowej przypominającej bliznę, co wiąże się z bólem i sztywnością.

Najważniejsze informacje

  • Zamrożony bark powoduje duże ograniczenie ruchomości stawu barkowego i narastający ból, także nocą.
  • Badania wskazują na stan zapalny maziówki i zwłóknienie torebki stawowej z tkanką kolagenową.
  • Przebieg obejmuje 3 fazy: zamrażania 1–8 tyg., zamrożenia 9–16 mies., odmrażania 12–40 tyg.
  • Leczenie obejmuje fizjoterapię, a w skrajnych przypadkach ostrzykiwania lub zabieg chirurgiczny i rehabilitację.

Co to jest zamrożony bark?

Zamrożony bark to schorzenie, które charakteryzuje się dużym ograniczeniem ruchomości w stawie barkowym, a także towarzyszącym mu narastającym bólem, głównie związanym z używaniem kończyny, jak również spoczynkowym np. podczas nocy, wyjaśnia fizjoterapeutka Rehasport Natalia Reke.

Jak objawia się zamrożony bark?

O pierwotnym zespole zamrożonego barku mówimy, gdy nie ma wyraźnych czynników sprawczych, jak: nagły uraz, czy przebyty zabieg operacyjny, które mogłyby wpłynąć na powstanie dysfunkcji. Badania obrazowe i histopatologiczne wskazują, że zamrożony bark, to stan zapalny maziówki oraz zwłóknienie torebki stawowej. Pojawia się kolagenowa tkanka, przypominająca bliznę. Unaczynienie i unerwienie tej nowej tkanki wyjaśnia dlaczego zamrożony bark jest tak bolesny i powoduje sztywność.

Dla zespołu zamrożonego barku charakterystyczny jest ekstremalny ból bez wymiernego uszkodzenia tkanki.

Jakie są przyczyny powstawania zamrożonego barku?

Przyczyny powstawania zaburzenia nie są do końca znane, ale w grupie osób z zamrożonym barkiem, obserwuje się korelację wystąpienia choroby z: cukrzycą, chorobą Parkinsona, zaburzeniami sercowo-naczyniowymi, immunologicznymi, biochemicznymi czy hormonalnymi. Problem ten dotyka głównie kobiet w średnim wieku. Warto wspomnieć o silnym lub długo trwającym stresie jako elemencie powtarzającym się w wywiadzie medycznym w okresie nawet kilku tygodni czy miesięcy, poprzedzającym wystąpienie bólu i nagłego postępującego ograniczenia ruchomości stawu ramiennego, bez urazu czy przeciążenia. Do tej pory nie udało się znaleźć korelacji między typem osobowości a zapadalności na chorobę czy przewidywanie postępów leczenia. Zamrożony bark, który daje długotrwające dotkliwe objawy, może negatywnie wpłynąć na samopoczucie pacjenta.

  • „Zamrożony bark dotyczy szacunkowo 2–5% populacji, najczęściej między 40. a 70. rokiem życia.”
  • „Schorzenie częściej występuje u kobiet – w danych NHS to ok. 10% kobiet vs 8,3% mężczyzn w wieku produkcyjnym.”
  • „U osób z cukrzycą zamrożony bark pojawia się znacznie częściej: około 10–20% pacjentów.”
  • „Nawet 20–30% przypadków może dotyczyć obu barków (nie zawsze jednocześnie).”

Jakie są fazy przebiegu zamrożonego barku?

1. Faza zamrażania – trwająca od 1 do 8 tygodni.

Początkowo pojawia się ból w czasie czynności dnia codziennego, który pacjent interpretuje jako drobne przeciążenie. Następnie pojawia się bolesne ograniczenie ruchu. Chociaż w niektórych przypadkach kolejność wystąpienia bólu i sztywności może być odwrotna. Ból uniemożliwia pacjentowi spanie na zajętym barku. Najnowsze doniesienia mówią o rotacji zewnętrznej jako pierwszym ograniczonym zakresie.

2. Faza zamrożenia – trwająca od 9 do 16 miesięcy.

Następuje obniżenie bólu spoczynkowego, pojawia się ból nocny. Jednak sztywność postępuje i pacjent skarży się na upośledzenie prostych czynności dnia codziennego, takich jak zapięcie biustonosza, czy sięgnięcie do pasów w samochodzie.

3. Faza odmrażania – trwająca od 12 do 40 tygodni.

Ruchomość stawu stopniowo wraca samoczynnie. Jednak spotykane jest niepełne wyzdrowienie, dolegliwość wraca w barku przeciwnym.

Zamrożony bark - objawy, leczenie, rehabilitacja

Jak leczyć zamrożony bark?

W przypadku zamrożonego barku ważne jest, aby nie lekceważyć pierwszych objawów. Szybka interwencja fizjoterapeutyczna wpływa na łatwiejszy powrót do zdrowia. Leczenie zamrożonego barku polega na działaniu fizjoterapeutycznym poprzez: pracę na tkankach miękkich w tym min. na punktach spustowych, pracę w bruzdach mięśniowych, pracę na powięzi (np. FDM), masażu głębokim, terapii manualnej, ćwiczeniach przeciwbólowych i zmniejszających sztywność barku, czy relaksacji i ćwiczeniach oddechowych. Duży wpływ w redukcji dolegliwości bólowych i powrocie do pełnej sprawności ma systematyczność i zaangażowanie pacjenta w rehabilitację, wsparte na jego właściwej edukacji.

W skrajnych przypadkach, gdy leczenie zachowawcze zamrożonego barku nie przynosi oczekiwanych rezultatów, wykonuje się ostrzykiwania z preparatem przeciwbólowym i przeciwzapalnym, z soli fizjologicznej czy w ostateczności zabieg chirurgiczny, polegający na przecięciu torebki stawowej i uwolnieniu stawu. Po zabiegu konieczne jest natychmiastowe uruchamianie i intensywna rehabilitacja.

Nie lekceważ pierwszych objawów! Szybka interwencja fizjoterapeutyczna i rehabilitacja zamrożonego barku przyspieszy powrót do zdrowia. W większości przypadków postępowanie zachowawcze pozwoli na pozbycie się bólu i powrót do sprawności. Znajdź fizjoterapeutę z Rehasport w popularnych lokalizacjach:

Jaka rehabilitacja po operacyjnym leczeniu zamrożonego barku?

Bazując na wieloletnim doświadczeniu oraz współpracy z najlepszymi polskimi ortopedami, opracowaliśmy zaawansowane programy rehabilitacji, które pozwolą Tobie bezpiecznie i szybko wrócić do maksymalnej sprawności po przebytym zabiegu operacyjnym.

Pamiętaj, że operacja to dopiero połowa sukcesu, a o ostatecznym powodzeniu zadecyduje proces rehabilitacji i Twoje zaangażowanie. Twoja rehabilitacja po operacyjnym leczeniu barku zamrożonego potrwa około 24 tygodnie. Pamiętaj jednak, że ten okres ulegnie zmianie i jest na bieżąco dostosowywany do Twoich postępów przez lekarza i fizjoterapeutę.

Na pierwszej rehabilitacji po operacji, tzw. rehabilitacji „zerowej” pojawisz się w RSC około 7 dni po zabiegu, zaraz po wizycie kontrolnej u lekarza. Do tego czasu będziesz korzystał z ortezy i wykonywał ćwiczenia zawarte w instruktażu pooperacyjnym. Regularne spotkania z fizjoterapeutą rozpoczniesz po dwóch tygodniach od zabiegu. Po trzech tygodniach od operacji rehabilitacja będzie mogła odbywać się również w wodzie. Po sześciu tygodniach będziesz zdolny do wykonywania większości podstawowych czynności dnia codziennego, w tym także do prowadzenia pojazdu.

W pierwszych tygodniach intensywnej rehabilitacji będziemy się skupiać na ochronie operowanego barku, redukcji bólu i  obrzęku, stopniowym przywracaniu pełnego zakresu ruchu, a także odbudowie siły i wytrzymałości mięśniowej. Po pierwszej Biomechanicznej Ocenie Funkcjonalnej rehabilitacja ukierunkowana będzie na eliminację ewentualnych deficytów i asymetrii oraz stopniowe wdrażanie ćwiczeń dynamicznych, a od około 20. tygodnia od zabiegu rozpoczniesz także zajęcia z trenerem przygotowania motorycznego.

W trakcie procesu rehabilitacji dwukrotnie zostaniesz poddany Biomechanicznej Ocenie Funkcjonalnej, po czternastym i po dwudziestym czwartym tygodniu od zabiegu. Uzyskanie dobrych wyników pozwoli Tobie na bezpieczny powrót do uprawiania sportu z pełnym obciążeniem, tym samym Twój program zasadniczej rehabilitacji dobiegnie końca. Rok i dwa lata po zabiegu powinieneś jednak ponownie kontrolnie przejść proces Biomechanicznej Oceny Funkcjonalnej, który pozwoli potwierdzić, że proces leczenia i rehabilitacji zakończył się pełnym sukcesem.

Należy pamiętać, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Powiązane artykuły:

Poznaj inne możliwe urazy i kontuzje barku.

Bibliografia:

 

Najczęściej zadawane pytania
Jak rozpoznać zamrożony bark po objawach?
Z czego wynika ból i sztywność w zamrożonym barku według badań?
Ile trwa zamrożony bark i jak przebiega w czasie?
Jakie są typowe problemy w codziennym funkcjonowaniu w fazie „zamrożenia”?
Kiedy rozpocząć fizjoterapię przy podejrzeniu zamrożonego barku?
Na czym polega leczenie zachowawcze zamrożonego barku?
Kiedy rozważa się ostrzykiwania lub operację zamrożonego barku?
Jak wygląda rehabilitacja po operacyjnym leczeniu zamrożonego barku według strony?
Kiedy można wrócić do sportu po operacji i jak potwierdza się gotowość?

Autor
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI

Specjalista do spraw content marketingu, dziennikarz sportowy i medyczny. Redaktor naczelny magazynu „Poradnik Zdrowie i Sport”, członek Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia, współtwórca wielu artykułów medycznych z zakresu ortopedii i urazowości w sporcie.

Czytaj więcej
Konsultacja merytoryczna
NATALIA REKE
NATALIA REKE

Fizjoterapeutka w Rehasport, specjalistka od terapii bólu, stanów przeciążeniowych kończyny górnej i dolnej. Zajmuje się neurodynamiką (pracą na nerwach, koordynacji i sile mięśniowej) problemami kręgosłupa (dyskopatii, dysfunkcji stawowych), a także rehabilitacją kobiet w ciąży.

Czytaj więcej