Biodro trzaskające

Autor: RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
Konsultacja merytoryczna: JAN NYCKOWSKI
Biodro trzaskające, czyli zespół trzaskającego biodra (Snapping Hip Syndrome), to schorzenie objawiające się słyszalnym trzaskaniem lub uczuciem przeskoczenia w stawie biodrowym podczas chodzenia, wstawania z krzesła albo ruchów nogą. Dochodzi do tego, gdy mięsień lub ścięgno przesuwa się nad występem kostnym w biodrze, a dolegliwości są bezbolesne lub współistnieć z bólem, tkliwością i obrzękiem.

Najważniejsze informacje

  • Biodro trzaskające to trzask lub „przeskoczenie” w stawie biodrowym przy chodzeniu, wstawaniu lub ruchu nogą.
  • Trzy typy SHS: wewnętrzny, zewnętrzny i wewnątrzstawowy.
  • Objawy: klik w biodrze, ból pachwiny lub biodra, tkliwość, obrzęk, osłabienie nóg, stan zapalny.
  • Diagnostyka obejmuje wywiad, badanie fizykalne, RTG oraz MRI w celu oceny stawu i wykluczenia zapalenia lub zwyrodnienia.

Jakie są typy biodra trzaskającego?

Wewnętrzny - występuje, gdy ścięgna przesuwają się po strukturach kostnych na przedniej powierzchni stawu biodrowego. Osoby, u których występuje ten typ biodra trzaskającego, odczuwają dolegliwości bólowe w okolicy pachwiny i słyszeć trzaskanie podczas biegu. Objawy odczuwalne w stawie biodrowym są początkowo łagodne, z czasem mają tendencję do znacznego nasilania.

Zewnętrzny - występuje, gdy pasmo biodrowo-piszczelowe przesuwa się po zewnętrznej stronie górnej części kości udowej, obszaru zwanego krętarzem większym. Osoby, u których występuje biodro trzaskające tego typu, odczuwają dolegliwości bólowe w okolicy stawu biodrowego i tkliwość po zewnętrznej stronie biodra. Doświadczają trzaskania podczas biegania lub wchodzenia po schodach. Również podczas spania leżenie na tym biodrze daje dolegliwości bólowe, które z czasem  się nasilają.

Wewnątrzstawowy - występuje najczęściej jako skutek urazu stawu biodrowego, nie jest spowodowany przez ścięgno ani mięsień. Typowe przyczyny obejmują: uszkodzenie chrząstki stawowej, naderwanie obrąbka panewki stawu lub złamane fragmentu kości udowej.

Biodro trzaskające – skala zjawiska (ogół populacji)

  • 5–10% populacji ma „trzaskające biodro” (często bez bólu).
  • Grupy wysokiego ryzyka (sport/taniec) - w badaniu elitarnych tancerzy baletowych 91% zgłaszało trzaskanie biodra, a 80% miało objawy obustronnie.
  • 3 typy biodra trzaskającego – dane liczbowe pokazujące „skalę” (wg źródeł medycznych) - zewnętrzne w serii obrazowej MR 20/22 bioder (90%) miało przyczynę odpowiadającą zewnętrznemu typowi (external).

Jakie są przyczyny biodra trzaskającego?

Biodro trzaskające jest skutkiem napięcia ścięgien i mięśni otaczających biodro - wyjaśnia ortopeda Rehasport Jan Nyckowski. Grupą najbardziej narażoną na trzaskające biodro są sportowcy uprawiający dyscypliny mocno obciążające staw biodrowy oraz wymagające wykonywania ruchów rotacyjnych tego stawu, np. taniec lub balet. Problem ten również dotyczy młodych sportowców, z powodu ucisku struktur mięśniowych biodra podczas gwałtownego wzrostu.

Najczęstsze przyczyn biodra trzaskającego:

  • dysfunkcje kolana np. jego koślawość,
  • wady postawy - przodopochylenie miednicy,
  • nieprawidłowości w budowie stawu biodrowego,
  • przykurcz zgięciowy biodra,
  • przebyte urazy w okolicy stawu biodrowego,
  • częste zastrzyki domięśniowe w okolicy biodra.

Jakie są objawy biodra trzaskającego?

Jak sama nazwa wskazuje, mamy do czynienia ze słyszalnym trzaskaniem (stąd określenie "trzaskające biodro") lub klikaniem w obrębie biodra (stąd określenie "przeskakujące biodro"). Charakterystyczny dźwięk pojawia się w określonych sytuacjach, szczególnie podczas zginania biodra. Jest to objaw pozastawowy, nie mający nic wspólnego z przemieszczaniem się głowy kości udowej w stawie. Natomiast jest skutkiem konfliktu tkanek miękkich z wystającymi elementami kostnymi. Objawy bólowe towarzyszą mniej więcej co trzeciemu pacjentowi. Wśród innych objawów występują: obrzęk, osłabienie mięśni nóg, trudności z regularną aktywnością fizyczną lub wystąpienie stanu zapalnego.

Jak diagnozuje się biodro trzaskające?

Biodro jest stawem złożonym, dlatego tak ważne przed rozpoczęciem leczenia jest postawienie szczegółowej diagnostyki. Lekarz najpierw stara się określić dokładną przyczynę dolegliwości, omawiając historię choroby oraz przeprowadzając badanie fizykalne. Pyta jakie czynności powodują trzaskanie lub też prosić o zademonstrowanie w jakiej sytuacji do tego dochodzi. Ortopeda zleca wykonanie prześwietlenia rentgenowskiego, aby zobaczyć kości lub badanie MRI, aby jeszcze dokładniej zobaczyć staw biodrowy i wykluczyć inne choroby stawu jak: zapalenie lub zwyrodnienie, które powoduje ból i ograniczać ruch.

Jak wyleczyć biodro trzaskające?

Biodro trzaskające nie daje dolegliwości bólowych i nie wymaga leczenia operacyjnego. Osoby borykające się z tym problemem leczone są zachowawczo. Osobom z zespołem trzaskającego biodra zaleca się ograniczenie aktywności fizycznej, a przede wszystkim unikanie ruchów, które powodują uczucie trzaskania, lub przeskakiwania. Odpoczynek pozwala zagoić chore ścięgna, mięśnie lub kaletki. Jeśli pacjent odczuwa ból w stawie biodrowym, lekarz zaleca stosowanie zimnych okładów oraz leków przeciwbólowych. Przyjmowanie przez ograniczony czas niesteroidowych leków przeciwzapalnych również łagodzi stan zapalny.

Niezwykle istotna jest rehabilitacja mająca na celu rozciągnięcie i uelastycznienie przykurczonych struktur, przywrócenie prawidłowej postawy ciała oraz właściwe ułożenie miednicy. Fizjoterapeuta daje zestaw ćwiczeń do wykonania w domu. Jeśli ból spowodowany zespołem biodra trzaskającego znacznie utrudnia codzienne życie, lekarz zaleca wstrzyknięcie sterydu. Iniekcja wykonywana jest z wykorzystaniem obrazowania ultrasonograficznego.

Biodro trzaskające rzadko leczone jest operacyjnie. Zabieg jest zalecany w celu złagodzenia objawów. Ta metoda leczenia stosowana jest jedynie u chorych z dużym nasileniem dolegliwości, na skutek którego dochodzi do upośledzenia funkcji chodu, a także w przypadkach, gdzie leczenie zachowawcze nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. W klinice Rehasport operację trzaskającego biodra wykonuje się mało inwazyjną techniką artroskopową, która gwarantuje najszybszy powrót do zdrowia.

Mamy trzy procedury dla zespołu trzaskającego biodra:

  • wydłużenie pasma biodrowo-piszczelowego - zalecany osobom odczuwającym ból z powodu zewnętrznego SHS,
  • uwolnienie ścięgna mięśnia biodrowo-lędźwiowego - zalecany dla osób z objawami wewnętrznymi SHS,
  • artroskopowa rewizja stawu biodrowego - najbardziej odpowiednia technika dla osób ze wewnętrznostawowym SHS.

Należy pamiętać, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Powiązane artykuły:

Poznaj inne możliwe przyczyny powodujące ból biodra.

Bibliografia:

Najczęściej zadawane pytania
Co to jest biodro trzaskające (SHS)?
Jakie są trzy typy biodra trzaskającego i czym się różnią?
Kto jest szczególnie narażony na zespół trzaskającego biodra?
Jakie są przyczyny biodra trzaskającego?
Jak wygląda diagnostyka biodra trzaskającego u lekarza?
Jak leczy się biodro trzaskające bez operacji?
Kiedy operacja biodra trzaskającego jest brana pod uwagę i jakie są procedury?

Autor
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI

Specjalista do spraw content marketingu, dziennikarz sportowy i medyczny. Redaktor naczelny magazynu „Poradnik Zdrowie i Sport”, członek Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia, współtwórca wielu artykułów medycznych z zakresu ortopedii i urazowości w sporcie.

Czytaj więcej
Konsultacja merytoryczna
JAN NYCKOWSKI
JAN NYCKOWSKI

Lekarz w klinice Rehasport, specjalizuje się w ortopedii i traumatologii narządu ruchu z ukierunkowaniem na leczenie operacyjne urazów narządu ruchu oraz alloplastykę stawu biodrowego i kolanowego. Jest lekarzem trójmiejskich drużyn sportowych: Trefl Gdańsk i Trefl Sopot.

Czytaj więcej