Biodro trzaskające

Biodro trzaskające, czyli zespół trzaskającego biodra - Snapping Hip Syndrome (SHS) - to schorzenie, w którym podczas chodzenia, wstawania z krzesła lub obracania nogą osoba może usłyszeć trzaskający dźwięk lub poczuć „przeskoczenie, lub trzaśnięcie" w stawie. Uczucie to pojawia się, gdy mięsień lub ścięgno przesuwa się nad występem kostnym w biodrze. Chociaż zwykle jest to bezbolesne i nieszkodliwe, może być denerwujące. Zespół trzaskającego biodra, zwany także biodrem tancerza, może utrudniać życie wielu osobom.
Biodro trzaskające

Trzy typy biodra trzaskającego

Wewnętrzny - występuje, gdy ścięgna przesuwają się po strukturach kostnych na przedniej powierzchni stawu biodrowego. Osoby, u których występuje ten typ biodra trzaskającego, mogą odczuwać dolegliwości bólowe w okolicy pachwiny i słyszeć trzaskanie podczas biegu. Objawy odczuwalne w stawie biodrowym są początkowo łagodne, z czasem mogą mieć tendencję do znacznego nasilania.

Zewnętrzny - występuje, gdy pasmo biodrowo-piszczelowe przesuwa się po zewnętrznej stronie górnej części kości udowej, obszaru zwanego krętarzem większym. Osoby, u których występuje biodro trzaskające tego typu, odczuwają dolegliwości bólowe w okolicy stawu biodrowego i tkliwość po zewnętrznej stronie biodra. Mogą doświadczyć trzaskania podczas biegania lub wchodzenia po schodach. Również podczas spania leżenie na tym biodrze może dawać dolegliwości bólowe, które z czasem mogą się nasilać.

Wewnątrzstawowy - występuje najczęściej jako skutek urazu stawu biodrowego, nie jest spowodowany przez ścięgno ani mięsień. Typowe przyczyny obejmują: uszkodzenie chrząstki stawowej, naderwanie obrąbka panewki stawu lub złamane fragmentu kości udowej.

Biodro trzaskające - przyczyny

Biodro trzaskające jest najczęściej skutkiem napięcia ścięgien i mięśni otaczających biodro. Grupą najbardziej narażoną na trzaskające biodro są sportowcy uprawiający dyscypliny mocno obciążające staw biodrowy oraz wymagające wykonywania ruchów rotacyjnych tego stawu, np. taniec lub balet. Problem ten może również dotyczyć młodych sportowców, z powodu ucisku struktur mięśniowych biodra podczas gwałtownego wzrostu.

Najczęstsze przyczyn biodra trzaskającego:

  • dysfunkcje kolana np. jego koślawość,
  • wady postawy - przodopochylenie miednicy,
  • nieprawidłowości w budowie stawu biodrowego,
  • przykurcz zgięciowy biodra,
  • przebyte urazy w okolicy stawu biodrowego,
  • częste zastrzyki domięśniowe w okolicy biodra.

Biodro trzaskające - objawy

Jak sama nazwa wskazuje, możemy mieć do czynienia ze słyszalnym trzaskaniem (stąd określenie "trzaskające biodro") lub klikaniem w obrębie biodra (stąd określenie "przeskakujące biodro"). Charakterystyczny dźwięk pojawia się w określonych sytuacjach, szczególnie podczas zginania biodra. Jest to objaw pozastawowy, nie mający nic wspólnego z przemieszczaniem się głowy kości udowej w stawie. Natomiast jest skutkiem konfliktu tkanek miękkich z wystającymi elementami kostnymi. Objawy bólowe towarzyszą mniej więcej co trzeciemu pacjentowi. Wśród innych objawów mogących wystąpić są: obrzęk, osłabienie mięśni nóg, trudności z regularną aktywnością fizyczną lub wystąpienie stanu zapalnego.

Jak diagnozuje się biodro trzaskające?

Biodro jest stawem złożonym, dlatego tak ważne przed rozpoczęciem leczenia jest postawienie dokładnej diagnozy. Lekarz najpierw stara się określić dokładną przyczynę dolegliwości, omawiając historię choroby oraz przeprowadzając badanie fizykalne. Może też zapytać jakie czynności powodują trzaskanie lub też poprosić o zademonstrowanie w jakiej sytuacji do tego dochodzi. Ortopeda może również zlecić wykonanie prześwietlenia rentgenowskiego, aby zobaczyć kości lub badanie MRI, aby jeszcze dokładniej zobaczyć staw biodrowy i wykluczyć inne choroby stawu jak: zapalenie lub zwyrodnienie, które może powodować ból i ograniczać ruch.

Biodro trzaskające - leczenie

Zazwyczaj biodro trzaskające nie daje dolegliwości bólowych i nie wymaga leczenia operacyjnego. Osoby borykające się z tym problemem najczęściej leczone są zachowawczo. Osobom z zespołem trzaskającego biodra zaleca się ograniczenie aktywności fizycznej, a przede wszystkim unikanie ruchów, które powodują uczucie trzaskania, lub przeskakiwania. Odpoczynek pozwala zagoić chore ścięgna, mięśnie lub kaletki. Jeśli pacjent odczuwa ból w stawie biodrowym, lekarz może zalecić stosowanie zimnych okładów oraz leków przeciwbólowych. Przyjmowanie przez ograniczony czas niesteroidowych leków przeciwzapalnych również może złagodzić stan zapalny. Niezwykle istotna jest rehabilitacja mająca na celu rozciągnięcie i uelastycznienie przykurczonych struktur, przywrócenie prawidłowej postawy ciała oraz właściwe ułożenie miednicy. Fizjoterapeuta może również przygotować zestaw ćwiczeń do wykonania w domu. Jeśli ból spowodowany zespołem biodra trzaskającego znacznie utrudnia codzienne życie, lekarz może zalecić wstrzyknięcie sterydu. Iniekcja wykonywana jest z wykorzystaniem obrazowania ultrasonograficznego.

Biodro trzaskające rzadko leczone jest operacyjnie. Zabieg może być zalecany w celu złagodzenia objawów. Ta metoda leczenia stosowana jest jedynie u chorych z dużym nasileniem dolegliwości, na skutek którego dochodzi do upośledzenia funkcji chodu, a także w przypadkach, gdzie leczenie zachowawcze nie przyniosło oczekiwanych rezultatów. W klinice Rehasport operację trzaskającego biodra wykonuje się mało inwazyjną techniką artroskopową, która gwarantuje najszybszy powrót do zdrowia.

Mamy trzy procedury dla zespołu trzaskającego biodra:

  • wydłużenie pasma biodrowo-piszczelowego - zalecany osobom odczuwającym ból z powodu zewnętrznego SHS,
  • uwolnienie ścięgna mięśnia biodrowo-lędźwiowego - zalecany dla osób z objawami wewnętrznymi SHS,
  • artroskopowa rewizja stawu biodrowego - najbardziej odpowiednia technika dla osób ze wewnętrznostawowym SHS.

 

Rafał Czepułkowski
konsultacja merytoryczna Dr n.med. JAN NYCKOWSKI ortopeda Rehasport w Gdańsku
Data dodania 27.03.2020
Data ostatniej aktualizacji 20.01.2021