Rezonans magnetyczny głowy

Najważniejsze informacje

• Rezonans magnetyczny głowy ocenia mózg, nerwy czaszkowe i naczynia bez promieniowania jonizującego.
• MRI głowy wykonuje się przy bólach głowy, udarze, padaczce, guzach i stwardnieniu rozsianym.
• Badanie trwa 20–40 minut, wymaga bezruchu i czasem obejmuje podanie kontrastu z gadolinem.
• Na MRI głowy w ramach NFZ potrzebne jest skierowanie od lekarza specjalisty, nie od lekarza POZ.

Kiedy wykonuje się rezonans magnetyczny głowy?

Rezonans magnetyczny głowy (MRI głowy, z ang. magnetic resonance imaging) to jedno z najdokładniejszych badań obrazowych, które pozwala na szczegółową ocenę struktur mózgowia, nerwów czaszkowych, przysadki mózgowej, oczodołów oraz przestrzeni wewnątrzczaszkowej. Badanie to jest całkowicie nieinwazyjne i nie wykorzystuje promieniowania jonizującego.

MRI głowy wykonuje się w celu:

• Diagnostyki neurologicznej – w przypadku objawów takich jak przewlekłe bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia równowagi, omdlenia, drgawki (np. padaczka), osłabienie lub niedowład kończyn, zaburzenia czucia czy widzenia.
• Podejrzenia zmian strukturalnych mózgowia – takich jak guzy mózgu (łagodne i złośliwe), malformacje naczyniowe (np. tętniaki, naczyniaki), torbiele czy wodogłowie.
• Oceny po urazach czaszkowo-mózgowych – np. w przypadku podejrzenia krwawień wewnątrzczaszkowych, obrzęku mózgu, zmian pourazowych.
• Diagnostyki chorób demielinizacyjnych – w stwardnieniu rozsianym (sclerosis multiplex, SM), gdzie MRI pozwala na wykrycie charakterystycznych ognisk demielinizacji w obrębie istoty białej mózgu.
• Oceny zmian naczyniowych – np. udaru niedokrwiennego lub krwotocznego mózgu, w ostrej fazie objawów neurologicznych.
• Diagnostyki przysadki mózgowej i podwzgórza – w przypadku zaburzeń hormonalnych (np. hiperprolaktynemii) lub podejrzenia gruczolaków.
• Diagnostyki chorób zapalnych i infekcyjnych – takich jak zapalenie mózgu (encephalitis), zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych (meningitis) lub ropnie wewnątrzczaszkowe.
• Oceny zmian w oczodołach i nerwach wzrokowych – w przypadku utraty ostrości widzenia lub podwójnego widzenia.
• Monitorowania znanych zmian patologicznych – np. kontrola wielkości guzów, efektów leczenia onkologicznego lub postępu choroby przewlekłej.

Lekarz decyduje o zasadności wykonania rezonansu na podstawie objawów klinicznych oraz wyników innych badań. Należy pamiętać, że MRI głowy jest badaniem z wyboru w wielu sytuacjach, gdy inne metody obrazowania (np. tomografia komputerowa) nie dają wystarczających informacji.

Gdzie w klinice Rehasport wykonuje się Rezonans magnetyczny głowy?

• Rezonans magnetyczny głowy Poznań
• Rezonans magnetyczny głowy Wrocław

Jakie są przeciwwskazania do wykonania rezonansu magnetycznego głowy?

Rezonans magnetyczny (MRI) to badanie bezpieczne i nieinwazyjne, jednak istnieją pewne przeciwwskazania, które należy wziąć pod uwagę przed jego wykonaniem. Wiążą się one głównie z obecnością metalowych elementów w ciele pacjenta oraz możliwością zakłócenia pracy urządzenia w silnym polu magnetycznym.

Bezwzględne przeciwwskazania (całkowicie wykluczające wykonanie MRI)

• Rozrusznik serca (stymulator) – większość tradycyjnych rozruszników ulega uszkodzeniu lub powoduje poważne komplikacje w silnym polu magnetycznym. Istnieją jednak nowoczesne modele MRI-kompatybilne (MRI-conditional), które są bezpieczne w określonych warunkach.
• Neurostymulatory, pompy infuzyjne, implanty słuchowe aktywne – podobnie jak rozruszniki, zakłócają działanie rezonansu lub ulec uszkodzeniu.
• Metaliczne ciała obce w obrębie głowy lub oczodołów – np. opiłki metalu (szczególnie u osób pracujących z metalem), które przemieszczają się w trakcie badania i spowodować uszkodzenia tkanek.

Względne przeciwwskazania (wymagające indywidualnej oceny)

• Klaustrofobia – czyli lęk przed zamkniętymi przestrzeniami. Uniemożliwia spokojne przebywanie w wąskim tunelu aparatu. W takich przypadkach podaje się leki uspokajające lub wykonuje się badanie w aparacie otwartym (jeśli dostępny).
• Implanty ortopedyczne, śruby, endoprotezy – większość współczesnych implantów jest wykonana z materiałów bezpiecznych dla rezonansu (np. tytan), jednak zawsze należy to potwierdzić.
• Tatuowane brwi, makijaż permanentny, niektóre barwniki tatuaży – zawierają drobiny metalu i powodować uczucie pieczenia podczas badania.
• Pierścienie antykoncepcyjne, wkładki wewnątrzmaciczne (IUD), implanty stomatologiczne – zazwyczaj są bezpieczne, ale warto je zgłosić przed badaniem.
• Ciąża (I trymestr) – mimo że nie wykazano szkodliwego wpływu rezonansu na płód, badanie w pierwszym trymestrze wykonuje się tylko w wyjątkowych sytuacjach, po konsultacji z lekarzem.

Pacjent przed badaniem MRI powinien wypełnić szczegółową ankietę i poinformować personel o wszelkich implantach, operacjach i urządzeniach medycznych w organizmie.

Jak przebiega rezonans magnetyczny głowy?

Rezonans magnetyczny głowy to badanie całkowicie nieinwazyjne i bezbolesne. Trwa od 20 do 40 minut, a w niektórych przypadkach jest wydłużone – zwłaszcza jeśli wykonuje się badanie z kontrastem.

Przygotowanie do badania:

• Pacjent zostaje poproszony o usunięcie wszystkich metalowych przedmiotów (biżuteria, zegarek, okulary, aparat słuchowy, spinki, pasek itp.), ponieważ metal zakłóci działanie rezonansu.
• W niektórych przypadkach zakładany jest wenflon (dostęp do żyły), jeśli planowane jest podanie kontrastu – specjalnego środka cieniującego zawierającego gadolin, który poprawia widoczność niektórych struktur i zmian patologicznych.

Ułożenie pacjenta:

• Badanie wykonuje się w pozycji leżącej, na wąskim stole, który wsuwa się do wnętrza aparatu MRI – przypominającego tunel.
• Głowa pacjenta jest stabilizowana specjalną cewką i podkładkami, aby zminimalizować ruchy – ponieważ nawet niewielkie poruszenie może pogorszyć jakość obrazu.
• Pacjent otrzymuje sygnalizator (przycisk), który umożliwia kontakt z personelem technicznym w razie potrzeby.

Podczas badania:

• Aparat MRI wytwarza silne pole magnetyczne i fale radiowe, które pozwalają na uzyskanie obrazów tkanek.
• W trakcie badania słychać głośne, rytmiczne dźwięki (stukania, buczenia) – to normalne. Pacjent ma założone słuchawki lub zatyczki do uszu, aby złagodzić hałas.
• Należy przez cały czas leżeć nieruchomo, oddychając spokojnie – badanie nie boli, ale wymaga cierpliwości i spokoju.

Podanie kontrastu (jeśli konieczne):

• Środek kontrastowy na bazie gadolinu podawany jest dożylnie, zwykle w połowie badania. Jest dobrze tolerowany, a reakcje alergiczne należą do rzadkości.
• Dzięki kontrastowi możliwa jest dokładniejsza ocena naczyń krwionośnych, guzów i ognisk zapalnych.

Po zakończeniu badania:

• Stół wyjeżdża z aparatu, a pacjent może wstać i wrócić do codziennych czynności. Jeśli podano kontrast, zaleca się wypicie większej ilości płynów w ciągu dnia w celu szybszego wydalenia środka z organizmu.

Ważne: Całe badanie nadzorowane jest przez technika elektroradiologii, a uzyskane obrazy są później oceniane przez lekarza radiologa, który przygotowuje opis i przekazuje go lekarzowi kierującemu.

Jak należy się przygotować do badania MRI głowy?

Badanie rezonansu magnetycznego głowy nie wymaga szczególnie skomplikowanego przygotowania, jednak istnieje kilka ważnych zasad, o których warto pamiętać, by zapewnić bezpieczeństwo i uzyskać jak najlepszą jakość obrazów.

Ogólne przygotowanie:

• Na badanie należy zgłosić się punktualnie, najlepiej około 15–20 minut wcześniej, aby wypełnić ankietę bezpieczeństwa i przygotować się do wejścia do pracowni.
• Nie trzeba być na czczo, chyba że lekarz zaleci inaczej (np. w przypadku badania z kontrastem niektóre ośrodki zalecają unikanie posiłków na 2–3 godziny przed).
• W razie przyjmowania leków należy zażyć je zgodnie z harmonogramem, chyba że lekarz prowadzący postanowi inaczej.
• Należy zabrać ze sobą skierowanie, dokument tożsamości oraz wyniki wcześniejszych badań obrazowych (np. wcześniejsze MRI, TK, EEG) – mogą być przydatne do porównania zmian.

Szczególne zalecenia:

• Osoby z implantami (np. rozrusznik serca, neurostymulator, endoproteza, implant ślimakowy, pompy insulinowe) powinny poinformować o tym wcześniej – nie wszystkie są kompatybilne z polem magnetycznym.
• W przypadku metalowych ciał obcych (np. po urazach, pracy ze szlifierką) – zwłaszcza w obrębie głowy, oczodołów czy klatki piersiowej – konieczna może być dodatkowa diagnostyka (np. RTG) przed dopuszczeniem do MRI.
• Makijaż, kosmetyki z drobinkami metalu, lakier do włosów, brokat, makijaż permanentny mogą zakłócać badanie – najlepiej przyjść bez nich.
• Biżuterię, zegarki, karty płatnicze, telefon i inne metalowe przedmioty należy zostawić w przebieralni – nie wolno ich wnosić do pomieszczenia z aparatem.

W przypadku badania z kontrastem:

• Kontrast stosowany w MRI zawiera gadolin i jest zwykle dobrze tolerowany.
• Osoby z chorobami nerek (np. przewlekłą niewydolnością nerek) powinny mieć wykonane aktualne badanie poziomu kreatyniny – by ocenić czynność nerek przed podaniem kontrastu.
• Należy poinformować personel o alergiach lub wcześniejszych reakcjach na środki kontrastowe.
• Po badaniu warto pić więcej płynów, by szybciej usunąć gadolin z organizmu.

Czy na rezonans magnetyczny głowy potrzebne jest skierowanie i od jakiego lekarza?

W Polsce wykonanie rezonansu magnetycznego głowy w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) wymaga ważnego skierowania. Badanie to należy do diagnostyki specjalistycznej, dlatego jego zlecenie jest możliwe tylko w określonych sytuacjach i przez uprawnionych lekarzy.

Kto może wystawić skierowanie na MRI głowy?

Lekarz specjalista – np. neurolog, neurochirurg, laryngolog, okulista, onkolog, internista, psychiatra – jeśli ma podpisaną umowę z NFZ.

Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) – nie może samodzielnie zlecić rezonansu magnetycznego głowy w ramach NFZ. Może jednak skierować pacjenta do odpowiedniego specjalisty, który – po ocenie wskazań – może wystawić takie skierowanie.

Szpital lub poradnia specjalistyczna – w trakcie hospitalizacji lub leczenia ambulatoryjnego w ramach NFZ.

Rezonans magnetyczny głowy prywatnie:

W placówkach prywatnych skierowanie nie zawsze jest wymagane, jednak wiele ośrodków prosi o jego okazanie, by mieć pewność co do zasadności badania.

Nawet bez skierowania warto mieć dokumentację medyczną, opis objawów lub wcześniejsze badania – ułatwia to technikowi i lekarzowi radiologowi dobranie odpowiedniego protokołu obrazowania.

Dlaczego skierowanie jest ważne?

Skierowanie nie tylko umożliwia wykonanie badania w ramach refundacji, ale także pomaga precyzyjnie określić cel diagnostyczny – np. podejrzenie guza, udaru, zmian demielinizacyjnych czy ocenę przysadki mózgowej. Dzięki temu lekarz radiolog może odpowiednio dobrać sekwencje obrazowania i zwiększyć trafność diagnostyczną badania.

Pamiętaj, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Za wysoki poziom merytoryczny pracy radiologów w Rehasport odpowiada m.in. Dr n. med. Marcin Dzianach, radiolog z wieloletnim stażem zawodowym.

Bibliografia:

• Zhu A, Soldatos T, Chhabra A. 3 Dimensional MR Imaging of the Hand and Fingers. Radiol Clin North Am. 2026;64(2):213-226. doi:10.1016/j.rcl.2025.11.001.
• Wang W, Li Z, Peng HM, et al. Accuracy of MRI Diagnosis of Meniscal Tears of the Knee: A Meta-Analysis and Systematic Review. J Knee Surg. 2021;34(2):121-129. doi:10.1055/s-0039-1694056. 
• Zhao M, Zhou Y, Chang J, et al. The accuracy of MRI in the diagnosis of anterior cruciate ligament injury. Ann Transl Med. 2020;8(24):1657. doi:10.21037/atm-20-7391.
• Hutchins TA, Peckham ME, Shah LM, et al. ACR Appropriateness Criteria® Low Back Pain: 2021 Update. J Am Coll Radiol. 2021;18:S361-S379.