Rezonans magnetyczny kolana

Najważniejsze informacje

• Rezonans magnetyczny kolana dokładnie ocenia więzadła, łąkotki, chrząstkę i tkanki miękkie.
• MRI kolana wykonuje się przy bólu, obrzęku, niestabilności stawu oraz po urazach sportowych.
• Przeciwwskazania do MRI kolana obejmują rozrusznik serca, metalowe implanty i klaustrofobię.
• Badanie trwa 20–45 minut, wymaga usunięcia metalu i skierowania przy finansowaniu z NFZ.

Kiedy wykonuje się rezonans magnetyczny kolana?

Rezonans magnetyczny kolana wykonuje się wtedy, gdy istnieje podejrzenie uszkodzenia wewnętrznych struktur stawu, takich jak więzadła, łąkotki, chrząstka stawowa czy mięśnie. To badanie jest szczególnie zalecane w sytuacjach, gdy pacjent doświadcza przewlekłego bólu, obrzęku, niestabilności stawu lub ograniczonej ruchomości, a inne metody diagnostyczne, takie jak rentgen czy ultrasonografia, nie dostarczyły wystarczających informacji. MRI kolana znajduje również zastosowanie w diagnostyce urazów sportowych oraz monitorowaniu zmian zwyrodnieniowych i zapalnych. Ponadto, rezonans magnetyczny pozwala na dokładne zobrazowanie tkanek miękkich, co jest kluczowe przy planowaniu leczenia operacyjnego lub rehabilitacji.

Rezonans magnetyczny kolana – jakie są wskazania do badania?

• Uszkodzenie więzadeł – więzadła krzyżowego przedniego (ACL) oraz więzadła krzyżowego tylnego (PCL), które ulegają uszkodzeniom podczas aktywności sportowych.
• Urazy łąkotek – związane z kontuzjami sportowymi, skręceniami kolana lub nagłymi zmianami kierunku podczas biegu.
• Uszkodzenie chrząstki stawowej – w celu oceny stopnia uszkodzeń chrząstki, co występuje przy chorobach zwyrodnieniowych lub urazach.
• Złamania śródstawowe – w sytuacjach, gdy inne metody obrazowania (np. rentgen) nie dostarczają wystarczających informacji o złamaniu.
• Obrzęk i przewlekły ból kolana – gdy przyczyna dolegliwości nie jest jednoznaczna, a ból i obrzęk nie ustępują pomimo leczenia.
• Uszkodzenie tkanek miękkich – takie jak mięśnie, ścięgna czy torebka stawowa, które są uszkodzone na skutek nagłych urazów.
• Choroby zapalne i reumatoidalne – aby ocenić stopień zaawansowania zmian zapalnych i ewentualnych uszkodzeń w obrębie stawu kolanowego.
• Obecność torbieli – np. torbieli Bakera, która prowadzi do dolegliwości bólowych i ograniczeń ruchomości stawu.
• Ocena powikłań pooperacyjnych – aby monitorować stan kolana po wcześniejszych zabiegach operacyjnych lub artroskopii kolana.

Jakie są przeciwwskazania do wykonania rezonansu magnetycznego kolana?

• Obecność metalowych implantów – np. metalowych klipsów naczyniowych, implantów ortopedycznych, śrub czy protez, które mogą zakłócać obrazowanie i stanowić zagrożenie dla pacjenta.
• Rozrusznik serca – większość rozruszników jest przeciwwskazaniem do MRI, ponieważ pole magnetyczne zakłóca ich pracę. Nowoczesne modele są bezpieczne, ale zawsze wymaga to konsultacji ze specjalistą.
• Implanty ślimakowe – stosowane w leczeniu głuchoty; podobnie jak w przypadku rozruszników, pole magnetyczne wpływa na ich działanie lub powodować przegrzewanie.
• Klipy naczyniowe lub metalowe cewniki – szczególnie w mózgu lub dużych naczyniach krwionośnych, gdyż przesuwają się pod wpływem pola magnetycznego.
• Ciąża (zwłaszcza pierwszy trymestr) – chociaż nie ma dowodów na szkodliwość MRI dla płodu, to badanie w pierwszym trymestrze wykonuje się jedynie w przypadku absolutnej konieczności.
• Obecność metalowych opiłków w ciele – w okolicach oczu; niewidoczne opiłki metalu przemieszczają się pod wpływem pola magnetycznego i stanowić zagrożenie dla zdrowia.
• Niektóre tatuaże – starsze, które zawierają drobinki metalu w tuszu, co powoduje uczucie pieczenia lub dyskomfortu podczas badania.
• Klaustrofobia – osoby z silnym lękiem przed zamkniętymi przestrzeniami mają trudności z przeprowadzeniem badania, choć stosuje się środki uspokajające lub nowoczesne urządzenia o szerszym otworze.
• Nadmierna masa ciała – urządzenia MRI mają ograniczenia co do wagi pacjenta, dlatego osoby z nadwagą lub otyłością nie zmieszczą się w aparacie.
• Pompy insulinowe lub neurostymulatory – które ulegają uszkodzeniu pod wpływem pola magnetycznego lub zakłócać jego pracę.
• Przed wykonaniem MRI lekarz zawsze przeprowadza szczegółowy wywiad, aby ocenić ewentualne przeciwwskazania i zagrożenia związane z badaniem.

Jak przebiega rezonans magnetyczny stawu kolanowego?

Rezonans magnetyczny stawu kolanowego jest badaniem bezbolesnym i trwa zwykle od 20 do 45 minut. Przed rozpoczęciem badania pacjent zostaje poproszony o zdjęcie wszystkich metalowych przedmiotów, które zakłócają obrazowanie. Następnie pacjent kładzie się na specjalnym stole, który wsuwany jest do aparatu MRI – tunelu emitującego silne pole magnetyczne. W przypadku badania kolana najczęściej wystarczy, aby jedynie badana kończyna znajdowała się w polu magnetycznym, co minimalizuje dyskomfort związany z przebywaniem w zamkniętej przestrzeni.

Podczas badania pacjent musi leżeć nieruchomo, aby uzyskać dokładne i wyraźne obrazy struktur kolana. W niektórych przypadkach, zwłaszcza gdy konieczna jest dokładniejsza ocena tkanek miękkich, podaje się kontrast dożylny, który pomaga w uzyskaniu lepszych wyników obrazowania. Podczas badania aparat emituje charakterystyczne dźwięki, takie jak stukanie lub buczenie, dlatego pacjentom oferuje się zatyczki do uszu lub słuchawki w celu zwiększenia komfortu. Po zakończeniu badania pacjent natychmiast wróci do codziennych czynności, a wyniki są zazwyczaj dostępne po kilku dniach i omawiane podczas wizyty u lekarza specjalisty.

Jak należy się przygotować do badania MRI kolana?

Przed badaniem MRI kolana pacjent powinien usunąć wszystkie metalowe przedmioty, takie jak biżuteria, zegarek czy klucze, które zakłócają obrazowanie. Zaleca się założenie wygodnego ubrania bez metalowych elementów, aby uniknąć konieczności przebierania się na miejscu. Jeśli badanie będzie wykonywane z użyciem kontrastu, pacjent powinien poinformować personel medyczny o ewentualnych alergiach lub chorobach nerek. Warto również omówić z lekarzem wszelkie wcześniejsze operacje w obrębie kolana, ponieważ niektóre implanty mogą wpływać na jakość badania.

Czy na rezonans magnetyczny kolana potrzebne jest skierowanie i od jakiego lekarza?

Na rezonans magnetyczny kolana potrzebne jest skierowanie. Wystawi lekarz specjalista, ortopeda, reumatolog lub lekarz rehabilitacji medycznej, który podejrzewa uszkodzenie struktur wewnętrznych stawu kolanowego lub chce uzyskać szczegółowy obraz w celu dokładnej diagnozy. W przypadku finansowania badania z Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) skierowanie od lekarza jest wymagane – bez niego MRI może być wykonane jedynie prywatnie, co wiąże się z dodatkowymi kosztami.

Pamiętaj, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Za wysoki poziom merytoryczny pracy radiologów w Rehasport odpowiada m.in. Dr n. med. Marcin Dzianach, radiolog z wieloletnim stażem zawodowym.

Bibliografia:

• Parkar AP, Adriaensen MEAPM. ESR essentials: MRI of the knee—practice recommendations by ESSR. Eur Radiol. 2024;34(10):6590-6599. doi:10.1007/s00330-024-10706-7.
• Wang W, Li Z, Peng HM, et al. Accuracy of MRI Diagnosis of Meniscal Tears of the Knee: A Meta-Analysis and Systematic Review. J Knee Surg. 2021;34(2):121-129. doi:10.1055/s-0039-1694056. 
• Zhao M, Zhou Y, Chang J, et al. The accuracy of MRI in the diagnosis of anterior cruciate ligament injury. Ann Transl Med. 2020;8(24):1657. doi:10.21037/atm-20-7391.
• Hutchins TA, Peckham ME, Shah LM, et al. ACR Appropriateness Criteria® Low Back Pain: 2021 Update. J Am Coll Radiol. 2021;18:S361-S379.

• Rezonans magnetyczny kolana Poznań
• Rezonans magnetyczny kolana Wrocław