USG nerwów

USG nerwów

USG nerwów to badanie ultrasonograficzne nerwów obwodowych, które pozwala ocenić ich przebieg, budowę i otoczenie w czasie rzeczywistym. Umożliwia rozpoznanie ucisku, obrzęku, uszkodzeń pourazowych, zmian zapalnych oraz patologicznych struktur sąsiadujących z nerwem. Metoda jest szczególnie przydatna wtedy, gdy nerw ma wielopłaszczyznowy lub kręty przebieg i wymaga oceny na kilku poziomach. Z tego powodu USG nerwów jest rozważane jako metoda z wyboru w diagnostyce wielu schorzeń nerwów obwodowych.

Najważniejsze informacje

  • USG nerwów ocenia przebieg, budowę i otoczenie nerwu w czasie rzeczywistym.
  • Badanie wykrywa ucisk, obrzęk, uszkodzenia pourazowe i zmiany zapalne nerwów.
  • USG nerwów jest rozważane jako metoda z wyboru w diagnostyce nerwów obwodowych.
  • USG obrazuje schorzenia splotu ramiennego oraz nerwów kończyny górnej i dolnej.

Na czym polega USG nerwów?

USG nerwów, czyli ultrasonografia nerwów obwodowych, to nowoczesne badanie obrazowe pozwalające na ocenę przebiegu, budowy i otoczenia nerwu w czasie rzeczywistym. Umożliwia wykrycie takich nieprawidłowości jak ucisk, obrzęk, pourazowe uszkodzenie, zmiany zapalne czy obecność patologicznych struktur sąsiadujących z nerwem. Badanie jest nieinwazyjne, bezpieczne i szczególnie przydatne w diagnostyce zespołów uciskowych, neuropatii pourazowych oraz monitorowaniu efektów leczenia. Dzięki wysokiej rozdzielczości USG pomaga precyzyjnie lokalizować miejsce uszkodzenia i wspiera planowanie dalszego postępowania terapeutycznego.

Co można zdiagnozować w USG nerwów?

Największym problemem w diagnostyce obrazowej nerwów jest ich wielopłaszczyznowy, czasami wręcz kręty przebieg, co nie pozwala na uwidocznienie wiarygodnych przekrojów w tomografii rezonansu magnetycznego. Dodatkowo, często przy podejrzeniu neuropatii uciskowej, trzeba sprawdzić miejsca „newralgiczne” danego nerwu (tj. w których jest potencjalnie narażony na ucisk / usidlenie) na kilku poziomach. Nie jest to możliwym w badaniu MR, które ma pole obrazowania ograniczone do zasięgu określonej cewki. M.in. te argumenty sprawiają, że ultrasonografia powinna być rozważana jako metoda z wyboru w diagnostyce nerwów. Jedynym ograniczeniem USG wydają się być małe rozmiary niektórych nerwów, co przy niskim zróżnicowaniu tkankowym właściwym dla tej metody – „wszystko jest szare” – i jak wspomniano wielopłaszczyznowym i często zmiennym przebiegu, uniemożliwia uzyskanie wiarygodnych obrazów. Ograniczenie to dotyczy jednak niewielkiej ilości nerwów.

USG pozwala na ocenę pełnego spektrum schorzeń splotu ramiennego, począwszy od urazów okołoporodowych po następstwa urazów komunikacyjnych, zespoły usidlenia związane z odmianami anatomicznymi w trójkącie bocznym szyi (żebra dodatkowe, przetrwałe dodatkowe mięśnie czy pasma więzadłowe). W tej okolicy ocenia się również nerw nadłopatkowy czy rdzeniowy nerw dodatkowy oraz następstwa ich dysfunkcji (zaniki odpowiednich mięśni). Badanie USG stanu nerwu pośrodkowego, łokciowego, promieniowego czy skórno-mięśniowego w ostatnich latach uległo takiej popularyzacji, że uznaje się je za standard. Warto wspomnieć, o ocenie nerwu promieniowego po złamaniu kości ramiennej czy stabilizacji tegoż złamania, ocenie nerwu pośrodkowego po złamaniu końca dalszego kości ramiennej (u dzieci) czy ocenie jatrogennego uszkodzenia nerwu łokciowego po stabilizacji tego ostatniego złamania drutami Kirschnera.

W przypadku kończyny dolnej ultrasonograficzny dostęp posiadamy wyłącznie do nerwów obwodowych (nie można ocenić położonego wewnątrzmiedniczo splotu lędźwiowo-krzyżowego). A zatem obrazuje się schorzenia nerwu udowego w okolicy więzadła pachwinowego, udowo-goleniowego, skórnego uda bocznego, płciowo-udowego, kulszowego i jego dalszych gałęzi – nerwu piszczelowego i strzałkowego wspólnego, powierzchownego, głębokiego. Na stopie możemy uwidocznić wykładniki zespołu kanału stępu czy bolesne zgrubienia nerwów palcowych podeszwowych wspólnych, tzw. nerwiak Mortona.

Jak przebiega badanie USG nerwów?

USG nerwów wykorzystuje fale ultradźwiękowe o częstotliwości 2–15 MHz, a samo badanie trwa zwykle od kilkunastu do 30 minut, zależnie od zakresu oceny i liczby analizowanych okolic. Podczas badania lekarz ocenia przebieg, strukturę i grubość nerwu oraz jego otoczenie, a wynik jest dostępny bezpośrednio po zakończeniu wizyty. Na stronie źródłowej nie podano jednej normy liczbowej dla wymiarów nerwów, ponieważ ich ocena zależy od konkretnej lokalizacji anatomicznej i porównania z obrazem klinicznym. W ofertach badań USG narządu ruchu ceny widoczne na stronie mieszczą się w przedziale od 352 do 400 zł, natomiast dokładny koszt USG nerwów warto potwierdzić przy rejestracji.

Pamiętaj, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Za wysoki poziom merytoryczny pracy radiologów w Rehasport odpowiada m.in. Dr n. med. Marcin Dzianach, radiolog z wieloletnim stażem zawodowym.

Bibliografia: