Leczenie rekonstrukcji chrząstki stawu kolanowego - AMIC, ocena wyników

Projekt - kończyna dolna

Temat: Ocena wyników leczenia operacyjnego rekonstrukcji chrząstki stawu kolanowego metodą artroskopową AMIC z zastosowaniem membrany kolagenowej nasączonej szpikiem kostnym lub rozfragmentowaną tkanką tłuszczową.

Badacz: dr n. med. Paweł Bąkowski, dr hab. n. med. Tomasz Piontek, dr n. med. Kinga Ciemniewska-Gorzela

Tkanka chrzęstna posiada właściwości mechaniczne, które umożliwiają przemieszczanie się powierzchni stawowych względem siebie. Jest to połączenie wysokiej odporności na zużycie, niskiego współczynnika tarcia oraz zdolności absorpcji sił działających na staw. Uszkodzona chrząstka stawowa ma ograniczone zdolności do regeneracji co spowodowane jest niedostatecznym zaopatrzeniem w krew i chłonkę. Brak leczenia uszkodzonej chrząstki nieuchronnie prowadzi do zmian zwyrodnieniowych stawu kolanowego, dlatego też powstało wiele metod operacyjnych naprawy ubytków chrzęstnych oraz chrzęstno-kostnych które mają zapobiegać rozwojowi gonartrozy. O skali problemu świadczą badania w których wykazano że w ok. 60% artroskopii stawu kolanowego mamy do czynienia z uszkodzoną chrząstką.

Większość metod leczenia opiera się o stymulację organizmu do przebudowy ubytku. Technika AMIC (Autologous Matrix-Induced Chondrogenesis) jest obiecującą techniką w leczeniu większych  ubytków chrzęstnych. Bazuje ona  na dwóch elementach – mikrozłamaniach kości oraz zastosowaniu matrycy, na której komórki pluripotencjalne szpiku osadzą się i przekształcą w komórki chrząstki. U części pacjentów, pomimo przebudowy ubytku chrzęstnego, utrzymuje się obrzęk warstwy podchrzęstnej i szpiku kostnego w obrazach rezonansu magnetycznego. Często koreluje to z utrzymującymi się dolegliwościami bólowymi w obrazie klinicznym. Dlatego też obecne wysiłki koncentrują się na metodach stymulacji organizmu do przebudowy ubytku chrzęstnego z zachowaniem istniejącej kości w miejscu ubytku.

Taką metodą jest zmodyfikowana technika operacyjna AMIC, badana w niniejszym projekcie. W tej metodzie mikrozłamania zastąpione zostały powierzchownym usunięciem osteofitów oraz części warstwy podchrzęstnej kości. Zaletą tej metody jest małoinwazyjność (procedura wykonywana artroskopowo). Co więcej, jest to zabieg jednoetapowy, który można łączyć z innymi procedurami podczas jednego zabiegu operacyjnego (naprawa łąkotek, naprawa więzadeł, osteotomie).

Pacjenci zakwalifikowani do badania są poddani ocenie przed wykonaniem zabiegu operacyjnego (badanie ograniczone do wypełnienia ankiet) oraz po 12, 24 i 60 miesiącach od leczenia operacyjnego. W okresach pooperacyjnych u pacjentów jest wykonywane badanie MRI kolana oraz badanie fizjoterapeutyczne (testy funkcjonalne, ocena sposobu kontroli wzrokowo-proprioceptywnej, ocena sił reakcji podłoża w badaniu dynamicznym, badanie siły i wytrzymałości mięśni zginających i prostujących staw kolanowy w warunkach izokinetycznych).

Rekonstrukcja chrząstki metodą AMIC może opóźnić rozwój zmian zwyrodnieniowych uszkodzonego stawu kolanowego i odwlec w czasie lub wyeliminować konieczność ewentualnej endoprotezoplastyki stawu kolanowego.

Słowa kluczowe: AMIC, chrząstka, artroskopia, mikrozłamania, błona kolagenowa, szpik kostny, rozfragmentowana tkanka tłuszczowa

Keywords: AMIC, cartilage, all-arthroscopic procedure, microfractures, collagen matrix, bone marrow, fragmented adipose tissue