Ostrzyknięcie kręgosłupa

Najważniejsze informacje

• Ostrzykiwanie kręgosłupa łagodzi ból przy rwie kulszowej, dyskopatii i przewlekłych bólach pleców.
• Lek podaje się do stawu międzykręgowego, przestrzeni nadtwardówkowej lub przy korzeniu nerwu.
• Zabieg odbywa się pod kontrolą RTG na żywo (ramię C) z opieką anestezjologa i znieczuleniem miejscowym.
• Po ostrzyknięciu: odpoczynek, brak dźwigania, obserwacja bólu, gorączki i obrzęku w miejscu iniekcji.

Na czym polega ostrzykiwanie kręgosłupa?

Ostrzykiwanie kręgosłupa jest procedurą medyczną stosowaną w celu złagodzenia bólu, szczególnie w przypadkach takich jak: rwa kulszowa, dyskopatia czy przewlekłe bóle pleców - wyjaśnia ortopeda Rehasport Łukasz Bartochowski. Procedura ta polega na wprowadzeniu leków bezpośrednio w okolicę kręgosłupa (do stawu międzykręgowego, w pobliże nerwu lub do stawu krzyżowo-biodrowego), aby zmniejszyć stan zapalny i złagodzić ból. Celem zabiegu jest również poprawa funkcji ruchowych i umożliwienie pacjentowi podjęcia rehabilitacji.

Jakie są wskazania do wykonania ostrzyknięcia kręgosłupa?

• Rwa kulszowa - ból promieniujący wzdłuż nerwu kulszowego, który często wynika z ucisku lub podrażnienia korzeni nerwowych w kręgosłupie lędźwiowym.
• Dyskopatia - przepuklina krążka międzykręgowego, która prowadzi do ucisku nerwów i silnego bólu.
• Stenoza kanału kręgowego - zwężenie kanału kręgowego, które powoduje ucisk na rdzeń kręgowy lub korzenie nerwowe, prowadząc do bólu, drętwienia i osłabienia mięśni.
• Ból po operacji kręgosłupa - zespół bólu pooperacyjnego, który pojawia się po operacjach kręgosłupa.
• Przewlekły ból dolnej części pleców, którego przyczyna nie jest jednoznacznie określona.
• Ból promieniujący do kończyn górnych spowodowany problemami w odcinku szyjnym kręgosłupa.
• Ból wynikający z degeneracji lub zapalenia stawów międzykręgowych.

Jakie są rodzaje iniekcji?

• Iniekcje nadtwardówkowe - lek wstrzykiwany jest do przestrzeni nadtwardówkowej kręgosłupa.
• Iniekcje w stawy międzykręgowe - lek podawany jest bezpośrednio do stawów międzykręgowych.
• Blokady korzeni nerwowych - lek wstrzykiwany jest w okolicy korzeni nerwowych.

Jak przygotować się do zabiegu ostrzyknięcia kręgosłupa?

Przygotowanie do zabiegu ostrzyknięcia kręgosłupa jest kluczowe dla zapewnienia jego bezpieczeństwa i skuteczności.

1. Konsultacja z lekarzem - lekarz dokładnie przeanalizuje historię medyczną Pacjenta, w tym wcześniejsze zabiegi, operacje, alergie i przyjmowane leki. W zależności od przypadku, ortopeda zleca wykonanie badań obrazowych: rezonans magnetyczny (MRI) lub tomografia komputerowa (CT), aby dokładnie określić miejsce problemu.
2. Przed zabiegiem - lekarz może zalecić zaprzestanie przyjmowania niektórych leków, zwłaszcza przeciwzakrzepowych, aby zmniejszyć ryzyko krwawienia. Ważne jest, aby nie przerywać przyjmowania leków bez konsultacji z lekarzem. Pacjent ma unikać jedzenia i picia przez co najmniej kilka godzin przed zabiegiem, ale dokładne wytyczne zależą od konkretnej procedury i zaleceń lekarza. Jeśli pacjent jest chory lub ma infekcję, powinien poinformować o tym lekarza, ponieważ wpływa to na decyzję o przeprowadzeniu zabiegu.
3. Przygotowanie miejsca zabiegu - skóra w miejscu iniekcji zostanie dokładnie oczyszczona i zdezynfekowana. Przed wprowadzeniem igły do przestrzeni nadtwardówkowej lub innej docelowej, lekarz znieczuli skórę i tkanki podskórne, aby zminimalizować dyskomfort.
4. Po zabiegu - Pacjent będzie monitorowany przez krótki czas po zabiegu, aby upewnić się, że nie występują żadne powikłania. Lekarz zaleca unikanie pewnych aktywności fizycznych przez pewien czas oraz stosowanie się do zaleceń dotyczących przyjmowania leków przeciwbólowych lub przeciwzapalnych.
5. Powrót do domu - zaleca się, aby pacjent miał zorganizowany transport do domu, ponieważ zdolność do prowadzenia pojazdu bezpośrednio po zabiegu jest utrudniona.
6. Wizyta kontrolna – Pacjent powinien wcześniej umówienie się na wizytę kontrolną, aby omówić z lekarzem efekty zabiegu i dalsze leczenie lub rehabilitację.

Jak wygląda zabieg ostrzykiwania kręgosłupa?

Pod kontrolą wielopłaszczyznowego aparatu RTG z możliwością podglądu na żywo (tzw. ramię C) lokalizuje się miejsce , które w ocenie lekarzy odpowiada za powstawanie bólu. Utrzymując stały podgląd radiologiczny wprowadza się igłę we wcześniej określone miejsce. W tym czasie pacjent pozostaje nieruchomy oraz odpowiada na zadawane o nowopowstałe dolegliwości bólowe pytania. Po podaniu leku igła jest usuwana. Miejsce wkłucia zakrywane jest sterylnym opatrunkiem. Podczas całej procedury pacjent pozostaje pod opieką anestezjologa, który dba, aby nie odczuwał bólu.

Ile trwa zabieg ostrzyknięcia kręgosłupa?

Ostrzyknięcie kręgosłupa trwa zwykle 5–15 minut, natomiast łączny pobyt w placówce wraz z krótką obserwacją po zabiegu wynosi najczęściej około 30–60 minut.

Czy ostrzyknięcie kręgosłupa boli?

Ostrzyknięcie kręgosłupa, jak większość procedur medycznych, wiąże się z pewnym dyskomfortem lub bólem, ale odczucia te są skutecznie minimalizowane dzięki stosowanym technikom i znieczuleniu miejscowemu.

Jakie jest postępowanie po ostrzyknięciu kręgosłupa?

Po ostrzyknięciu kręgosłupa pacjent powinien przestrzegać określonych zaleceń, aby zapewnić jak najlepsze wyniki zabiegu i uniknąć potencjalnych powikłań. Zaleca się odpoczynek przez resztę dnia. Pacjent musi unikać intensywnych aktywności fizycznych i dźwigania ciężkich przedmiotów. Pacjent musi także monitorować swoje samopoczucie i zwracać uwagę na wszelkie objawy: nasilenie bólu, gorączka, zaczerwienienie lub obrzęk w miejscu iniekcji. W razie wystąpienia takich objawów należy niezwłocznie skontaktować się z lekarzem.

Ważne jest kontynuowanie przyjmowania przepisanych leków zgodnie z zaleceniami lekarza. Są to leki przeciwbólowe lub przeciwzapalne. Unikać forsownych ćwiczeń i nadmiernego obciążania kręgosłupa przez kilka dni po zabiegu. Lekarz zaleci stopniowy powrót do normalnej aktywności fizycznej. W niektórych przypadkach lekarz zaleca rozpoczęcie programu rehabilitacyjnego lub fizjoterapii, aby wzmocnić mięśnie pleców i poprawić mobilność kręgosłupa.

Dane statystyczne

• Ból krzyża dotyczył globalnie 619 mln osób w 2020 r., a szczyt liczby przypadków przypada na wiek 50–55 lat.
• Rwa kulszowa ma roczną zapadalność 1–5%, a szczyt zachorowań wypada w 4. dekadzie życia.
• Epiduralne ostrzyknięcie sterydowe daje 24% więcej osób z mniejszym bólem po 2–6 tyg. oraz 26% więcej z mniejszą niesprawnością do 3 mies.

Należy pamiętać, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Powiązane artykuły:

Poznaj inne możliwe przyczyny powodujące dolegliwości kręgosłupa.

Bibliografia:

• OrthoInfo Spinal Injections - Daniel K. Park, MD, Peer-Reviewed by Philipp Leucht, MD, FAAOS, Thomas Ward Throckmorton, MD, FAAOS, Stuart J. Fischer, MD
• National Library of Medicine - Spine injections: the rationale for CT guidance Sanja Bogdanovic, Reto Sutter, Veronika Zubler - 2022
• Spine-health - Lumbar Epidural Steroid Injections for Low Back Pain and Sciatica - Richard Staehler, MD, Physiatrist - 2020