Łokieć golfisty

Autor: RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
Konsultacja merytoryczna: JOANNA WAŁECKA
Data dodania 29.03.2020
Data ostatniej aktualizacji 23.02.2026

Spis treści:

Łokieć golfisty to dolegliwość związana z przeciążeniem i mikrourazami w okolicy przyczepu ścięgien po przyśrodkowej stronie łokcia. Objawia się bólem po przyśrodkowej stronie stawu łokciowego, który nasila się przy nawracaniu przedramienia z oporem oraz podczas rzutów. Wynika z powtarzalnego zginania nadgarstka i nawracania przedramienia, przy silnym chwycie lub pracy z oporem. Rozwojowi sprzyjają błędy techniczne, zbyt szybkie zwiększanie obciążenia oraz niewystarczająca regeneracja. Znaczenie mają też ograniczenia ruchomości, osłabienie stabilizacji oraz czynniki takie jak praca manualna, brak rozgrzewki, nieergonomia i współistnienie cukrzycy.
Łokieć golfisty

Spis treści:

Najważniejsze informacje

  • Przyczyna: przeciążenie i mikrourazy ścięgien zginaczy nadgarstka przy nadkłykciu przyśrodkowym.
  • Objaw: ból po przyśrodkowej stronie łokcia, silniejszy przy nawracaniu przedramienia z oporem.
  • Diagnostyka: badanie kliniczne; USG i rezonans wspierają ocenę; RTG pokazuje zwapnienia.
  • Rokowanie: po operacji powrót do sportu po ok. 4 miesiącach; rehabilitacja trwa ok. 20 tygodni.

Co to jest łokieć golfisty?

Łokieć golfisty (medial epicondylitis) to bolesna tendinopatia okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej, gdzie przyczepiają się ścięgna zginaczy nadgarstka i mięśni nawracających. Objawia się bólem i tkliwością po wewnętrznej stronie łokcia, a dolegliwości promieniują wzdłuż przedramienia. Problem wiąże się z przeciążeniem i powtarzalnymi ruchami, zwłaszcza zginaniem nadgarstka, chwytaniem oraz nawracaniem przedramienia. Nazwa jest umowna, bo schorzenie dotyczy także osób spoza golfa, m.in. wykonujących powtarzalną pracę rękami lub sporty z częstym zaciskaniem chwytu.

Jakie są przyczyny łokcia golfisty?

Łokieć golfisty (zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej) powstaje w wyniku przeciążenia i mikrourazów ścięgien zginaczy nadgarstka oraz mięśnia nawrotnego obłego w miejscu ich przyczepu po stronie przyśrodkowej łokcia. Główną przyczyną jest powtarzalny wysiłek wymagający zginania nadgarstka i nawracania przedramienia, szczególnie gdy towarzyszy mu silny chwyt lub praca z oporem. Do rozwoju dolegliwości sprzyjają błędy techniczne (np. nieprawidłowy chwyt kijem, rakietą lub narzędziem), zbyt szybkie zwiększanie intensywności treningu/pracy oraz niewystarczająca regeneracja, co nasila proces mikrouszkodzeń.

Istotną rolę odgrywają także czynniki biomechaniczne, takie jak ograniczona ruchomość nadgarstka i barku, osłabienie mięśni stabilizujących łopatkę oraz zaburzenia kontroli motorycznej, które przenoszą większe obciążenia na okolice łokcia. Ryzyko zwiększają prace manualne i sporty z powtarzalnym ruchem (np. golf, tenis, wspinaczka), a także nieergonomiczne stanowisko pracy, brak rozgrzewki oraz współistnienie chorób sprzyjających tendinopatiom (np. cukrzyca).

Jakie są objawy łokcia golfisty?

  • Podstawowym objawem jest stopniowo nasilający się ból po przyśrodkowej stronie stawu łokciowego, bez ograniczenia jego ruchomości, czucia i sił. Ból nasila się podczas wykonywania rzutów oraz nawracania przedramienia z oporem.
  • Maksymalna tkliwość odczuwalna jest w miejscu, przyczepu początkowego mięśni: nawrotnego obły i zginacza łokciowego nadgarstka.
  • W zależności od zaawansowania zmian, ból jest niewielki i pojawia się głównie na początku aktywności fizycznej lub bardzo dotkliwy, uniemożliwiający kontynuowanie czynności.
  • Czasem entezopatii nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej towarzyszy ucisk nerwu łokciowego w rowku.

Jak zdiagnozować łokieć golfisty?

Rozpoznanie łokcia golfisty opiera się na badaniu klinicznym, wyjaśnia ortopeda Rehasport Joanna Wałecka, w niektórych przypadkach uzupełnionym o badania dodatkowe. USG oraz rezonans magnetyczny pomaga w przypadkach wątpliwych klinicznie oraz przy nakładających się patologiach. Badanie RTG uwidoczni zmiany typu zwapnienia w ścięgnach i więzadłach.

Dane statystyczne

  • Łokieć tenisisty: w populacji ogólnej podaje się ~1–3%.
  • Łokieć golfisty: w populacji ogólnej pojawia się około ~0,4% (czyli <1%).
  • Różnica skali: medial epicondylitis jest ~7–10× rzadszy niż łokieć tenisisty.
  • Profesjonalni sportowcy: przeglądy piśmiennictwa podają, że łokieć tenisisty występuje u ok. ~7% profesjonalnych atletów (szczególnie w sportach rakietowych).
  • Łokieć golfisty u sportowców: precyzyjne dane “1 liczba dla wszystkich sportów” są rzadziej raportowane; w praktyce klinicznej i opisach epidemiologicznych podkreśla się jednak, że jest on wielokrotnie rzadszy (≈ 7–10×) niż łokieć tenisisty. To pozwala bezpiecznie komunikować, że w sporcie pojawia się istotnie rzadziej (traktowany jako mniejszościowy odsetek przypadków epicondylitis).

Jak wyleczyć łokieć golfisty?

  • Na wszystkich etapach leczenia istotną rolę odgrywa fizjoterapia. Program rehabilitacji obejmuje ćwiczenia izometryczne. Ważne są ćwiczenia rozciągające kompleks zginaczy. W późniejszej fazie leczenia wprowadza się, intensywniejsze ćwiczenia z oporem.
  • Początkowo stosowane jest leczenie nieoperacyjne: modyfikacja aktywności fizycznej, orteza, okłady z lodu, stosowanie środków przeciwzapalnych.
  • Przy utrzymujących się objawach bólowych wykonuje się iniekcje z osocza bogatopłytkowego w pobliżu chorych ścięgien. U pacjentów bardzo cierpiących podaje się tzw blokadę czy iniekcję z kortykosterodiów.
  • W przypadkach przewlekłego zapalenia, gdy leczenie nieoperacyjne okazuje się niewystarczające, stosuje się leczenie chirurgiczne. Operacja polega na obniżeniu przyczepu zginaczy nadgarstka, usunięciu zapalnych tkanek.
  • Po krótkim unieruchomieniu stawu w temblaku, rozpoczyna się rehabilitacja polegająca na ćwiczeniu ruchów w łokciu i nadgarstku.
  • Po około 6 tygodniach od operacji pacjent zaczyna ćwiczenia wzmacniające struktury mięśniowe dostoswane do jego dolegliwości.

Jaka rehabilitacja na łokieć golfisty?

Bazując na naszym wieloletnim doświadczeniu oraz współpracy z najlepszymi polskimi sportowcami opracowaliśmy zaawansowane programy rehabilitacji, które pozwolą Tobie bezpiecznie i szybko wrócić do maksymalnej sprawności po przebytym zabiegu operacyjnym.

Pamiętaj, że operacja to dopiero połowa sukcesu, a o ostatecznym powodzeniu zadecyduje proces rehabilitacji i Twoje zaangażowanie. Twoja rehabilitacja po artroskopowym leczeniu łokcia tenisisty / golfisty potrwa około 20 tygodni. Pamiętaj jednak, że ten okres zmienia się i jest na bieżąco dostosowywany do Twoich postępów przez lekarza i fizjoterapeutę.

Na pierwszej rehabilitacji po operacji, tzw. rehabilitacji „zerowej” pojawisz się w RSC około 7 dni po zabiegu, zaraz po wizycie kontrolnej u lekarza. Do tego czasu będziesz wykonywał ćwiczenia zawarte w instruktażu pooperacyjnym. Przez około 2 tygodnie będziesz korzystał z ortezy. Regularne spotkania z fizjoterapeutą rozpoczniesz po trzech tygodniach od zabiegu. Po tym czasie rehabilitacja będzie odbywać się również w wodzie. Po czterech tygodniach będziesz zdolny do wykonywania większości podstawowych czynności dnia codziennego, w tym także do prowadzenia pojazdu.

W pierwszych tygodniach intensywnej rehabilitacji będziemy się skupiać na ochronie operowanego stawu, redukcji bólu i  obrzęku, stopniowym przywracaniu pełnego zakresu ruchu, a także odbudowie siły i wytrzymałości mięśniowej. Po pierwszej Biomechanicznej Ocenie Funkcjonalnej rehabilitacja ukierunkowana będzie na eliminację ewentualnych deficytów i asymetrii oraz stopniowe wdrażanie ćwiczeń dynamicznych, a od około 16. tygodnia od zabiegu rozpoczniesz także zajęcia z trenerem przygotowania motorycznego.

W trakcie procesu rehabilitacji dwukrotnie zostaniesz poddany Biomechanicznej Ocenie Funkcjonalnej, po dwunastym i po dwudziestym tygodniu od zabiegu. Uzyskanie dobrych wyników pozwoli Tobie na bezpieczny powrót do uprawiania sportu z pełnym obciążeniem, tym samym Twój program zasadniczej rehabilitacji dobiegnie końca.

Jakie ćwiczenia na łokieć golfisty?

Po tygodniowym okresie unieruchomienia, Pacjent rozpoczyna wykonywanie ćwiczeń nastawionych na odzyskanie pełnego zakresu ruchomości w stawie łokciowym i nadgarstku. Niezbędne jest uzyskanie ruchów wykorzystywanych w wykonywaniu czynności dnia codziennego.

Ćwiczenie prezentuje fizjoterapeuta Rehasport mgr Mateusz Szymański. 

Zgięcie grzbietowe i dłoniowe ręki w nadgarstku, ruch wspomagany jest ręką nieoperowaną. Pacjent, stojąc z wyprostowaną kończyną górną, chwyta rękę operowaną i kieruję ją do zgięcia dłoniowego, a następnie grzbietowego.

Zgięcie i wyprost w nadgarstku z obciążeniem np. 0,5 kg. Pacjent, opierając przedramię o np. stół, trzyma w ręku hantla i wykonuje wyżej wspomniane ruchy. Ważne jest aby nie odczuwać bólu podczas ćwiczenia.

Ściskanie piłeczki ręką - ćwiczenie nakierowane jest na zwiększenie siły mięśniowej kończyny górnej.

Wykonywanie pronacji i supinacji z pozycji neutralnej ręki. Pacjent układa kończynę w pozycji z kciukiem skierowanym do góry oraz przedramieniem opartym np. o stół, wykonuje rotację zewnętrzną i wewnętrzną w nadgarstku.

Progresując dane ćwiczenie z użyciem ciężarka. Ważne, aby podczas ćwiczenia nie odczuwać bólu, delikatne ciągnięcie i rozciąganie jest dozwolone.

Zginanie i prostowanie ręki z oporem taśmy typu Theraband. Niewielkie obciążenie taśmy, ważne jest, aby pacjent nie odczuwał żadnego bólu podczas wykonywania tego ćwiczenia.
Wszystkie ćwiczenia wykonujemy po 15-20 powtórzeń w 2-3 seriach.

Jakie są rokowania w leczeniu łokcia golfisty?

Zarówno leczenie nieoperacyjne, a w przypadkach bardziej zaawansowanych zmian, chirurgiczne, dają zadowalające rezultaty. W przypadku sportowców powrót do aktywności fizycznej przy leczeniu zachowawczym następuje ze stopniowym zwiększaniem obciążeń, o ile ćwiczenia nie powodują bólu. Po zabiegu chirurgicznym powrót do sportu następuje po ok. 4 miesiącach.

Jak profilaktyka na łokieć golfisty?

Aby łokieć golfisty nie przeszkodził Ci w uprawnianiu ulubionego sportu, zawsze bezwzględnie pamiętaj o odpowiedniej rozgrzewce przed aktywnością fizyczną, ćwicz mięśnie przedramienia, np. ściskając piłkę, oraz upewnij się, czy Twoja technika jest właściwa.

Łokieć golfisty - gdzie leczyć?

Jeśli masz problemy z łokciem warto zasięgnąć konsultacji u specjalisty z Rehasport. Nasi ortopedzi i fizjoterapeuci w mieście Poznań, Warszawa, Gdańsk, Wrocław oraz Konin zapewnią Ci kompleksową pomoc.

Należy pamiętać, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Powiązane artykuły:

Poznaj inne możliwe urazy i kontuzje łokcia.

Bibliografia:

Autor
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI

Specjalista do spraw content marketingu, dziennikarz sportowy i medyczny. Redaktor naczelny magazynu „Poradnik Zdrowie i Sport”, członek Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia, współtwórca wielu artykułów medycznych z zakresu ortopedii i urazowości w sporcie.

Czytaj więcej
Konsultacja merytoryczna
JOANNA WAŁECKA
JOANNA WAŁECKA

Lekarz w klinice Rehasport, specjalizuje się w ortopedii i traumatologii narządu ruchu z ukierunkowaniem na leczenie zachowawcze oraz operacyjne schorzeń barku, łokcia oraz nadgarstka. Pracuje nad rozwojem wykorzystania biologii w leczeniu schorzeń ortopedycznych.

Czytaj więcej