616281181
Najważniejsze informacje
- Przyczyna: przeciążenie i mikrourazy ścięgien zginaczy nadgarstka przy nadkłykciu przyśrodkowym.
- Objaw: ból po przyśrodkowej stronie łokcia, silniejszy przy nawracaniu przedramienia z oporem.
- Diagnostyka: badanie kliniczne; USG i rezonans wspierają ocenę; RTG pokazuje zwapnienia.
- Rokowanie: po operacji powrót do sportu po ok. 4 miesiącach; rehabilitacja trwa ok. 20 tygodni.
Co to jest łokieć golfisty?
Łokieć golfisty (medial epicondylitis) to bolesna tendinopatia okolicy nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej, gdzie przyczepiają się ścięgna zginaczy nadgarstka i mięśni nawracających. Objawia się bólem i tkliwością po wewnętrznej stronie łokcia, a dolegliwości promieniują wzdłuż przedramienia. Problem wiąże się z przeciążeniem i powtarzalnymi ruchami, zwłaszcza zginaniem nadgarstka, chwytaniem oraz nawracaniem przedramienia. Nazwa jest umowna, bo schorzenie dotyczy także osób spoza golfa, m.in. wykonujących powtarzalną pracę rękami lub sporty z częstym zaciskaniem chwytu.
Jakie są przyczyny łokcia golfisty?
Łokieć golfisty (zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej) powstaje w wyniku przeciążenia i mikrourazów ścięgien zginaczy nadgarstka oraz mięśnia nawrotnego obłego w miejscu ich przyczepu po stronie przyśrodkowej łokcia. Główną przyczyną jest powtarzalny wysiłek wymagający zginania nadgarstka i nawracania przedramienia, szczególnie gdy towarzyszy mu silny chwyt lub praca z oporem. Do rozwoju dolegliwości sprzyjają błędy techniczne (np. nieprawidłowy chwyt kijem, rakietą lub narzędziem), zbyt szybkie zwiększanie intensywności treningu/pracy oraz niewystarczająca regeneracja, co nasila proces mikrouszkodzeń.
Istotną rolę odgrywają także czynniki biomechaniczne, takie jak ograniczona ruchomość nadgarstka i barku, osłabienie mięśni stabilizujących łopatkę oraz zaburzenia kontroli motorycznej, które przenoszą większe obciążenia na okolice łokcia. Ryzyko zwiększają prace manualne i sporty z powtarzalnym ruchem (np. golf, tenis, wspinaczka), a także nieergonomiczne stanowisko pracy, brak rozgrzewki oraz współistnienie chorób sprzyjających tendinopatiom (np. cukrzyca).
Jakie są objawy łokcia golfisty?
- Podstawowym objawem jest stopniowo nasilający się ból po przyśrodkowej stronie stawu łokciowego, bez ograniczenia jego ruchomości, czucia i sił. Ból nasila się podczas wykonywania rzutów oraz nawracania przedramienia z oporem.
- Maksymalna tkliwość odczuwalna jest w miejscu, przyczepu początkowego mięśni: nawrotnego obły i zginacza łokciowego nadgarstka.
- Odpowiednio do zaawansowania zmian, ból jest niewielki i pojawia się na początku aktywności fizycznej lub bardzo dotkliwy, uniemożliwiający kontynuowanie czynności.
- Entezopatii nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej towarzyszy ucisk nerwu łokciowego w rowku.
Jak zdiagnozować łokieć golfisty?
Rozpoznanie łokcia golfisty opiera się na badaniu klinicznym, wyjaśnia ortopeda Rehasport Joanna Wałecka, uzupełnionych o badania dodatkowe. USG oraz rezonans magnetyczny pomaga w przypadkach wątpliwych klinicznie oraz przy nakładających się patologiach. Badanie RTG uwidoczni zmiany typu zwapnienia w ścięgnach i więzadłach.
Dane statystyczne
- Łokieć tenisisty: w populacji ogólnej podaje się ~1–3%.
- Łokieć golfisty: w populacji ogólnej pojawia się ~0,4% (czyli <1%).
- Różnica skali: medial epicondylitis jest ~7–10× rzadszy niż łokieć tenisisty.
- Profesjonalni sportowcy: przeglądy piśmiennictwa podają, że łokieć tenisisty występuje u ok. ~7% profesjonalnych atletów (szczególnie w sportach rakietowych).
- Łokieć golfisty u sportowców: precyzyjne dane “1 liczba dla wszystkich sportów” są rzadziej raportowane; w praktyce klinicznej i opisach epidemiologicznych podkreśla się jednak, że jest on wielokrotnie rzadszy (≈ 7–10×) niż łokieć tenisisty. To pozwala bezpiecznie komunikować, że w sporcie pojawia się istotnie rzadziej (traktowany jako mniejszościowy odsetek przypadków epicondylitis).
Jak wyleczyć łokieć golfisty?
- Na wszystkich etapach leczenia istotną rolę odgrywa fizjoterapia. Program rehabilitacji obejmuje ćwiczenia izometryczne. Ważne są ćwiczenia rozciągające kompleks zginaczy. W późniejszej fazie leczenia wprowadza się, intensywniejsze ćwiczenia z oporem.
- Początkowo stosowane jest leczenie nieoperacyjne: modyfikacja aktywności fizycznej, orteza, okłady z lodu, stosowanie środków przeciwzapalnych.
- Przy utrzymujących się objawach bólowych wykonuje się iniekcje z osocza bogatopłytkowego w pobliżu chorych ścięgien. U pacjentów bardzo cierpiących podaje się tzw blokadę czy iniekcję z kortykosterodiów.
- W przypadkach przewlekłego zapalenia, gdy leczenie nieoperacyjne okazuje się niewystarczające, stosuje się leczenie chirurgiczne. Operacja polega na obniżeniu przyczepu zginaczy nadgarstka, usunięciu zapalnych tkanek.
- Po krótkim unieruchomieniu stawu w temblaku, rozpoczyna się rehabilitacja polegająca na ćwiczeniu ruchów w łokciu i nadgarstku.
- Po 6 tygodniach od operacji pacjent zaczyna ćwiczenia wzmacniające struktury mięśniowe dostoswane do jego dolegliwości.
Jaka rehabilitacja na łokieć golfisty?
Bazując na naszym wieloletnim doświadczeniu oraz współpracy z najlepszymi polskimi sportowcami opracowaliśmy zaawansowane programy rehabilitacji, które pozwolą Tobie bezpiecznie i szybko wrócić do maksymalnej sprawności po przebytym zabiegu operacyjnym.
Pamiętaj, że operacja to dopiero połowa sukcesu, a o ostatecznym powodzeniu zadecyduje proces rehabilitacji i Twoje zaangażowanie. Twoja rehabilitacja po artroskopowym leczeniu łokcia tenisisty / golfisty potrwa 20 tygodni. Pamiętaj jednak, że ten okres zmienia się i jest na bieżąco dostosowywany do Twoich postępów przez lekarza i fizjoterapeutę.
Na pierwszej rehabilitacji po operacji, tzw. rehabilitacji „zerowej” pojawisz się w RSC 7 dni po zabiegu, zaraz po wizycie kontrolnej u lekarza. Do tego czasu będziesz wykonywał ćwiczenia zawarte w instruktażu pooperacyjnym. Przez 2 tygodnie będziesz korzystał z ortezy. Regularne spotkania z fizjoterapeutą rozpoczniesz po trzech tygodniach od zabiegu. Po tym czasie rehabilitacja będzie odbywać się również w wodzie. Po czterech tygodniach będziesz zdolny do wykonywania większości podstawowych czynności dnia codziennego, w tym także do prowadzenia pojazdu.
W pierwszych tygodniach intensywnej rehabilitacji będziemy się skupiać na ochronie operowanego stawu, redukcji bólu i obrzęku, stopniowym przywracaniu pełnego zakresu ruchu, a także odbudowie siły i wytrzymałości mięśniowej. Po pierwszej Biomechanicznej Ocenie Funkcjonalnej rehabilitacja ukierunkowana będzie na eliminację ewentualnych deficytów i asymetrii oraz stopniowe wdrażanie ćwiczeń dynamicznych, a od 16. tygodnia od zabiegu rozpoczniesz także zajęcia z trenerem przygotowania motorycznego.
W trakcie procesu rehabilitacji dwukrotnie zostaniesz poddany Biomechanicznej Ocenie Funkcjonalnej, po dwunastym i po dwudziestym tygodniu od zabiegu. Uzyskanie dobrych wyników pozwoli Tobie na bezpieczny powrót do uprawiania sportu z pełnym obciążeniem, tym samym Twój program zasadniczej rehabilitacji dobiegnie końca.
Jakie ćwiczenia na łokieć golfisty?
Po tygodniowym okresie unieruchomienia, Pacjent rozpoczyna wykonywanie ćwiczeń nastawionych na odzyskanie pełnego zakresu ruchomości w stawie łokciowym i nadgarstku. Niezbędne jest uzyskanie ruchów wykorzystywanych w wykonywaniu czynności dnia codziennego.
Ćwiczenie prezentuje fizjoterapeuta Rehasport mgr Mateusz Szymański.
Zgięcie grzbietowe i dłoniowe ręki w nadgarstku, ruch wspomagany jest ręką nieoperowaną. Pacjent, stojąc z wyprostowaną kończyną górną, chwyta rękę operowaną i kieruję ją do zgięcia dłoniowego, a następnie grzbietowego.
Zgięcie i wyprost w nadgarstku z obciążeniem np. 0,5 kg. Pacjent, opierając przedramię o np. stół, trzyma w ręku hantla i wykonuje wyżej wspomniane ruchy. Ważne jest aby nie odczuwać bólu podczas ćwiczenia.
Ściskanie piłeczki ręką - ćwiczenie nakierowane jest na zwiększenie siły mięśniowej kończyny górnej.
Wykonywanie pronacji i supinacji z pozycji neutralnej ręki. Pacjent układa kończynę w pozycji z kciukiem skierowanym do góry oraz przedramieniem opartym np. o stół, wykonuje rotację zewnętrzną i wewnętrzną w nadgarstku.
Progresując dane ćwiczenie z użyciem ciężarka. Ważne, aby podczas ćwiczenia nie odczuwać bólu, delikatne ciągnięcie i rozciąganie jest dozwolone.
Zginanie i prostowanie ręki z oporem taśmy typu Theraband. Niewielkie obciążenie taśmy, ważne jest, aby pacjent nie odczuwał żadnego bólu podczas wykonywania tego ćwiczenia.
Wszystkie ćwiczenia wykonujemy po 15-20 powtórzeń w 2-3 seriach.
Jakie są rokowania w leczeniu łokcia golfisty?
Zarówno leczenie nieoperacyjne, a w przypadkach bardziej zaawansowanych zmian, chirurgiczne, dają zadowalające rezultaty. W przypadku sportowców powrót do aktywności fizycznej przy leczeniu zachowawczym następuje ze stopniowym zwiększaniem obciążeń, o ile ćwiczenia nie powodują bólu. Po zabiegu chirurgicznym powrót do sportu następuje po ok. 4 miesiącach.
Jak profilaktyka na łokieć golfisty?
Aby łokieć golfisty nie przeszkodził Ci w uprawnianiu ulubionego sportu, zawsze bezwzględnie pamiętaj o odpowiedniej rozgrzewce przed aktywnością fizyczną, ćwicz mięśnie przedramienia, np. ściskając piłkę, oraz upewnij się, czy Twoja technika jest właściwa.
Łokieć golfisty - gdzie leczyć?
Jeśli masz problemy z łokciem warto zasięgnąć konsultacji u specjalisty z Rehasport. Nasi ortopedzi i fizjoterapeuci w mieście Poznań, Warszawa, Gdańsk, Wrocław oraz Konin zapewnią Ci kompleksową pomoc.
Należy pamiętać, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.
Powiązane artykuły:
Poznaj inne możliwe urazy i kontuzje łokcia.
Bibliografia:
- Ortho Bullets - Medial Epicondylitis (Golfer's Elbow) - David Abbasi MD, Christopher S. Ahmad MD, American Shoulder and Elbow Surgeons
- National Library of Medicine - Golfers Elbow - John Kiel; Kimberly Kaiser.
- Healthline - Best Exercises for Treating and Preventing Golfer’s Elbow - Medically reviewed by Gregory Minnis, DPT, Physical Therapy — By Emily Cronkleton on June 24, 2019
- Medial Epicondylitis - Evaluation and Management - Amin, Nirav H. MD; Kumar, Neil S. MD, MBA; Schickendantz, Mark S. MD - Journal of the American Academy of Orthopaedic Surgeons: June 2015 - Volume 23 - Issue 6 - p 348-355 doi: 10.5435/JAAOS-D-14-00145
- National Library of Medicine - Current concepts of natural course and in management of medial epicondylitis: a clinical overview - Wojciech Konarski 1, Tomasz Poboży 1, Kamil Poboży 2, Julia Domańska 3, Klaudia Konarska 4 - 2023
