Najważniejsze informacje
- Metoda McKenziego (MDT) diagnozuje i leczy schorzenia kręgosłupa oraz kończyn.
- Terapia zmniejsza ból kręgosłupa, poprawia sprawność i ogranicza nawroty dolegliwości.
- Wskazania obejmują dyskopatię, przepuklinę jądra miażdżystego, rwę kulszową i barkową.
- Metoda McKenziego klasyfikuje ból na zespół posturalny, dysfunkcyjny i strukturalny.
Czy metoda McKenziego pomaga w walce z bólem kręgosłupa?
Metoda McKenziego powstała w 1981 roku, a jej twórcą był fizjoterapeuta z Nowej Zelandii Robin McKenzie. Głównym celem terapii metodą McKenziego jest zmniejszenie bólu i umożliwienie odzyskania sprawności fizycznej, uniknięcie jednocześnie nawrotów epizodów bólowych. Fizjoterapeuta po przeprowadzeniu dokładnego wywiadu z pacjentem oraz badania fizykalnego, dobiera odpowiedni zestaw ćwiczeń wraz z wytycznymi dostosowanymi do danego schorzenia. Pacjent nie potrzebuje specjalnego sprzętu, a ćwiczenia są na tyle proste, że wykona je w domu. Samodzielność pacjenta w metodzie McKenziego jest kluczowa. Dzięki temu zachowuje się dużą częstotliwość rehabilitacji bez konieczności codziennych wizyt u fizjoterapeuty. Ćwiczenia McKenziego niejednokrotnie pozwalają na uniknięcie zabiegów operacyjnych.

Jakie są wskazania do ćwiczeń metodą McKenziego?
- przepuklina jądra miażdżystego,
- ostra dyskopatia szyjna, piersiowa oraz lędźwiowa,
- bóle o podłożu mechanicznym wynikające z ucisku struktur nerwowych
- rwa kulszowa
- rwa barkowa
Metoda McKenziego - jakie kategorie klasyfikacji?
Zespół posturalny
Zespół posturalny - odnosi się do bólu, również rwy kulszowej, który pojawia się najczęściej u osób młodych, w wyniku długotrwałych przeciążeń struktur narządu ruchu. Jest to spowodowany niewłaściwą pozycją podczas wykonywania codziennych czynności np. podnoszenia ciężkich przedmiotów z ziemi z wyprostowanymi kolanami lub długotrwałego siedzenia i częstego garbienia się. Ból kręgosłupa na ogół ustępuje po wyprowadzeniu pacjenta z pozycji statycznej. Leczenie metodą McKenziego obejmuje również edukację pacjenta, korektę postawy oraz unikanie sytuacji prowokujących dolegliwości bólowe.
Zespół dysfunkcyjny
Zespół dysfunkcyjny - odnosi się do bólu, który jest wynikiem mechanicznej deformacji strukturalnie uszkodzonych tkanek np. tkanka bliznowata, zmian degeneracyjnymi w obrębie tkanki np. przykurcze i zrosty tkankowe. Tutaj mamy do czynienia z dolegliwościami występującymi na końcu osiąganego zakresu ruchomości. Leczenie metodą McKenziego obejmuje przemodelowanie tkanki, która ogranicza ruch, poprzez ćwiczenia aby z czasem stała się ona bezbolesna.
Zespół strukturalny
Zespół strukturalny - odnosi się do bólu, który jest spowodowany przyjmowaniem nieprawidłowej pozycji ciała w wyniku utraty elastyczności i prawidłowej ruchomości kręgosłupa. Często jest związany z uszkodzeniem dyskowym. Jest najbardziej rozpowszechnioną klasyfikacją leczenia dotyczącą osób nieaktywnych fizycznie, które pracują przez wiele godzin w pozycji siedzącej, chociaż do uszkodzenia również może dojść podczas zupełnie innej aktywności typu schylenie, dźwignięcie itp. Pojawiają się tutaj również objawy neurologiczne pod postacią drętwienia i mrowienia kończyn oraz utraty czucia czy siły mięśniowej.

Jak przebiega proces leczenia w metodzie McKenziego?
- Fizjoterapeuta zbiera informacje o objawach i sytuacjach w jakich występują.
- Przeprowadza badanie, nakazując wykonanie określonych ruchów i przyjęcie określonych pozycji, w celu uzyskania informacji, w jaki sposób wpływają na ból kręgosłupa.
- Na podstawie oceny objawów fizjoterapeuta dokonuje klasyfikacji jednego z zespołów bólowych.
- Rozpoczęcie leczenia poprzez odpowiednie ćwiczenia McKenziego, których celem jest zmniejszenie dolegliwości bólowych.
- Profilaktyka polegająca na edukacji i zachęcaniu pacjenta do regularnych ćwiczeń i samokontroli.

Powiązane artykuły:
Poznaj inne metody leczenia.
Bibliografia:
- Hennemann V, May S, Machado LAC, i wsp. The McKenzie Method delivered by credentialed therapists for chronic low back pain with directional preference: systematic review with meta-analysis. Arch Phys Med Rehabil. 2025.
- Kidd JA, Lorenzetti JM, Kirby KW, i wsp. Identifying Directional Preference: A Scoping Review and Thematic Analysis of Variability and Application in Musculoskeletal Pain Research. Phys Ther. 2025.
- Zygouna L, Lytras D, Kasimis K, i wsp. Comparison of the effectiveness of home-based video-supported McKenzie versus Pilates exercise programs in patients with chronic non-specific low back pain: a randomized controlled trial. J Bodyw Mov Ther. 2025.


