Termolezja stawów i nerwów - wskazania do zabiegu

Autor: RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
Termolezja to małoinwazyjny zabieg, który blokuje przewodzenie bólu za pomocą fal radiowych o częstotliwości 300-500 kHz. Elektroda podgrzewa tkanki nerwowe do 70-90°C przez 90-120 sekund, precyzyjnie niszcząc włókna odpowiedzialne za ból. Zabieg stosuje się przy przewlekłym bólu kręgosłupa, stawów kolanowych, biodrowych oraz bólach neuropatycznych. Skuteczność termolezji sięga 80%, a efekt przeciwbólowy utrzymuje się około 12 miesięcy. Procedura trwa godzinę, wykonuje się ją w znieczuleniu miejscowym bez hospitalizacji.

Najważniejsze informacje

  • Termolezja blokuje przewodzenie bólu falami radiowymi 300–500 kHz i ogrzewa tkanki do 70–90°C.
  • Zabieg stosuje się przy przewlekłym bólu kręgosłupa, stawów i bólach neuropatycznych.
  • Termolezja trwa około godziny, odbywa się w znieczuleniu miejscowym i bez hospitalizacji.
  • Skuteczność termolezji sięga 80%, a efekt przeciwbólowy utrzymuje się około 12 miesięcy.

Termolezja – na czym polega?

Długotrwały ból w znaczący sposób wpływa na codzienne życie i uniemożliwia wykonywanie podstawowych czynności. Dotyczy to choćby bólów głowy, pleców czy np. bólu pochodzącego ze stawów (m. in. kolanowego, biodrowego bądź krzyżowo-biodrowego). Celem ablacji jest zablokowanie przekazywania impulsów nerwowych w obrębie włókien, które odpowiadają za odczuwanie bólu. W tym celu umieszcza się niewielką elektrodę emitującą odpowiednią temperaturę uzyskaną przy pomocy fal radiowych o konkretnej długości. Prąd powoduje rozgrzanie tkanek do temperatury ok. 70-90 stopni Celsjusza przez czas ok. 90 do 120 sekund. Takie działania niszczą tkanki w promieniu kilku milimetrów, co z kolei pozwala bardzo precyzyjnie unieszkodliwić nerwy przekazujące dalej ból. Efektem jest ulga i zaniechanie odczuwania bólu.

Termolezja - jakie są wskazania?

Ablacja jest stosowana w leczeniu bólu kręgosłupa, a także w wielu przypadkach klinicznych, jak np. zwyrodnienie stawów kolanowych, skokowych i biodrowych. Jest też sposobem leczenia radikulopatii i bólów neuropatycznych, na które nie działają inne metody nieinwazyjne czy leczenie farmakologiczne. Dochodzi wtedy do podrażnienia i błędnego przewodnictwa impulsów w nerwach czuciowych.

Wskazaniem do zastosowania tego zabiegu są także: mechaniczne bóle różnych odcinków kręgosłupa np. kręgosłupa lędźwiowego lub kręgosłupa szyjnego spowodowane chorobą zwyrodnieniową stawów międzywyrostkowych, bóle osteoporotyczne, bóle wynikające z choroby nowotworowej czy chorób naczyniowych, ale także bóle będące efektem choroby zwyrodnieniowej stawów.

Kto może uzyskać zgodę na zabieg termolezji?

Aby poddać się ablacji, trzeba uzyskać zgodę po konsultacji z lekarzem, który decyduje o kwalifikacji. W tym celu:

  • lekarz przeprowadza wywiad ogólny. Musi bowiem wiedzieć, w którym miejscu odczuwany jest ból, jaki jest jego charakter oraz nasilenie. Pacjent zostaje poinformowany o możliwych skutkach ubocznych, a także szansach na skuteczność leczenia;
  • lekarz przeprowadza dokładne badania, w tym także neurologiczne i ortopedyczne, a także badania dodatkowe: RTG, MR, KT czy badania laboratoryjne;
  • stosuje blokadę diagnostyczną, która pozwala określić poziom bólu przewlekłego, zdaniem Pacjenta.

Od tego wyniku zależy skuteczność termolezji.

Jak wygląda zabieg termolezji?

Zabieg termolezji wykonywany jest przez lekarza w warunkach sali operacyjnej lub gabinetu zabiegowego. Następuje wkłucie igły w okolice nerwu, pod kontrolą urządzeń diagnostycznych, a wewnątrz tej igły umieszczona jest elektroda, która podłączona została do generatora RF. Taki zabieg jest przeprowadzany w kilku punktach w trakcie jednej sesji. Gdy elektroda jest zlokalizowana prawidłowo, wykonuje się klasyczny zabieg ablacji. Na nakłute miejsce założony zostaje opatrunek, a pacjent wkrótce zostaje wypisany do domu. Zabieg taki trwa kilkadziesiąt minut do ok. godziny.
Termolezja jest metodą małoinwazyjną, w przeważającej większości przypadków prowadzi to do zmniejszenia bólu. Żaden lek czy preparat medyczny nie jest wstrzykiwany do stawu – dzięki temu, że proces odbywa się poza torebką stawową, można wykonać termolezję np. przed- lub po operacji kolana. Stanowi ona skuteczną alternatywę dla zastrzyków kortyzonu, podania kwasu hialuronowego czy nawet zabiegu operacyjnego, mającego zmniejszyć ból, gdy nie da on pożądanego efektu.

Zabieg nie jest bolesny – wykonuje się go w znieczuleniu miejscowym. Jest to również zabieg bardzo bezpieczny dla zdrowia pacjenta, o ile wykonuje go wykwalifikowany specjalista.

Jak przygotować się do zabiegu ablacji?

Przygotowanie do termolezji nie różni się specjalnie od przygotowania do innych zabiegów ortopedycznych. Pamiętaj aby:

  • zgłosić lekarzowi fakt przyjmowania leków czy przechodzenia chorób przewlekłych, a także zakres uczuleń, jeśli jesteś na coś uczulony/a. Lekarz poinformuje Cię o tym, jakie dawki się stosuje,;
  • pamiętaj, aby nie pić w ciągu dwóch godziny poprzedzających zabieg, a także nie jeść w czasie czterech godziny poprzedzających zabieg,;
  • nie stosuj tego dnia przed zabiegiem perfumów, dezodorantów, a także kremów kosmetycznych,;
  • zażyj kąpieli, jeśli jest na to zgoda,
  • ubierz się wygodnie, unikaj obcisłych ubrań,
  • zaplanuj sobie powrót do domu, najlepiej poprzez osobę towarzyszącą.

Termolezja jest zabiegiem bezpiecznym (powikłania nie występują), a jej skuteczność jest dość wysoka, sięga ok. 80%. Pozytywne efekty po terapii utrzymują się około dwunastu miesięcy, choć okres ten bywa o połowę dłuższy. Co ważne, w tym czasie regenerują się uszkodzone podczas zabiegu włókna nerwowe. Zabieg można powtarzać.

Skutki uboczne termolezji

Jak każdy zabieg, ablacja też powoduje działania niepożądane. Przede wszystkim związane są one z wcześniejszym nakłuciem – pojawiają się kilkudniowe bóle miejscowe w tych miejscach, pojawiają się miejscowe zakażenie bądź też przeczulica skóry. To jest naturalna reakcja organizmu na zewnętrzną interwencję, nie ma więc co wpadać w panikę. Warto w pierwszych dniach po zabiegu ograniczyć aktywność fizyczną i więcej wypoczywać. Jeśli wszelkie dolegliwości bólowe ustąpią, warto zacząć rehabilitację ruchową, zgodnie z zaleceniami lekarza czy fizjoterapeuty.

Przeciwwskazania do zabiegu termolezji

Nie wszyscy pacjenci mogą poddać się termolezji. Przeciwwskazania dotyczą przede wszystkim osób, które w krótkim czasie poprzedzającym miały udar mózgu bądź zawał serca, mają zmiany zapalne skóry w potencjalnym miejscu nakłucia, są w ciężkim stadium niektórych chorób. W przypadku kobiet w ciąży, jeśli zabieg jest wykonywany od kontrolą RTG, termolezja nie powinna być stosowana z uwagi na stosowane promieniowanie jonizujące.

Zabieg termolezji realizowany jest w Rehasport w Poznaniu.

Bibliografia:

Najczęściej zadawane pytania
Na czym polega termolezja stawów i nerwów?
Kiedy warto rozważyć termolezję?
Jak wygląda kwalifikacja do zabiegu termolezji?
Jak przygotować się do termolezji?
Czy termolezja boli i ile trwa zabieg?
Jak długo utrzymuje się efekt po termolezji i czy zabieg można powtórzyć?
Kto nie powinien mieć wykonanej termolezji i jakie objawy po zabiegu są możliwe?

Autor
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI

Specjalista do spraw content marketingu, dziennikarz sportowy i medyczny. Redaktor naczelny magazynu „Poradnik Zdrowie i Sport”, członek Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia, współtwórca wielu artykułów medycznych z zakresu ortopedii i urazowości w sporcie.

Czytaj więcej