Ćwiczenia na cieśń nadgarstka

Autor: RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
Konsultacja merytoryczna: KACPER ABRAMOWSKI
Zespół cieśni nadgarstka to schorzenie wynikające z ucisku nerwu pośrodkowego w obrębie nadgarstka. Objawia się mrowieniem, drętwieniem i bólem palców z wyjątkiem małego palca. Przyczyną mogą być czynniki anatomiczne, choroby sprzyjające obrzękom, ciąża, urazy oraz powtarzające się ruchy ręki lub nadgarstka. Leczenie obejmuje metody nieoperacyjne i operacyjne, a rehabilitacja opiera się na odpoczynku, ortezie, ćwiczeniach, terapii manualnej, edukacji i lekach.
Ćwiczenia na cieśń nadgarstka

Najważniejsze informacje

  • Zespół cieśni nadgarstka to ucisk nerwu pośrodkowego w obrębie nadgarstka.
  • Objawy: mrowienie, drętwienie i ból palców z wyjątkiem małego oraz słabość chwytu.
  • Leczenie nieoperacyjne: odpoczynek, orteza, leki przeciwzapalne oraz rehabilitacja.
  • Operacja polega na przecięciu więzadła poprzecznego nadgarstka w celu zmniejszenia ucisku.

Czym jest zespół cieśni nadgarstka?

Zespół cieśni nadgarstka (ZCN) to schorzenie związane z uciskiem na nerw pośrodkowy w obrębie nadgarstka. Ta ciasna przestrzeń jest ograniczona kośćmi nadgarstka z jednej strony i elastyczną strukturą zwaną więzadłem poprzecznym nadgarstka z drugiej. Gdy dochodzi do stanu zapalnego, obrzęku lub innych zmian w tej przestrzeni, nerw pośrodkowy może być uciskany, co prowadzi do charakterystycznych objawów wywołujących cieśń nadgarstka.

Jakie są przyczyny i objawy zespołu cieśni nadgarstka?

Przyczyny zespołu cieśni nadgarstka mogą być różnorodne, w tym czynniki anatomiczne (na przykład mała cieśń nadgarstka), choroby zwiększające ryzyko obrzęków w tym obszarze (np. cukrzyca, choroby tarczycy, otyłość), ciąża, urazy, a także powtarzające się ruchy ręki lub nadgarstka, które mogą prowadzić do przeciążenia i stanu zapalnego.

Cieśń nadgarstka może obejmować: mrowienie, drętwienie oraz ból w palcach, za wyjątkiem małego palca, ponieważ jest on unerwiony przez inny nerw. Ból może promieniować do ręki lub nawet ramienia. Występuje przy tym słabość chwytu lub trudności z wykonywaniem precyzyjnych ruchów, takich jak pisanie czy zapinanie guzików.

Jak przebiega leczenie cieśni nadgarstka?

Leczenie zespołu cieśni nadgarstka może obejmować zarówno metody nieoperacyjne, jak i operacyjne. Metody nieoperacyjne to na przykład odpoczynek, unikanie czynności wywołujących objawy, stosowanie ortezy stabilizującej nadgarstek, leki przeciwzapalne oraz rehabilitacja. W przypadkach, gdy te metody nie przynoszą ulgi, rozważa się leczenie operacyjne, które polega na przecięciu więzadła poprzecznego nadgarstka, co ma na celu zmniejszenie ucisku na nerw pośrodkowy.

Więcej informacji o przyczynach, objawach i leczeniu można przeczytać w naszym artykule „Zespół cieśni nadgarstka”.

Jak przebiega rehabilitacja cieśni nadgarstka?

Rehabilitacja zespołu cieśni nadgarstka jest ważnym elementem leczenia, zarówno przed ewentualną operacją, jak i po niej, mając na celu zmniejszenie objawów, poprawę funkcji dłoni i nadgarstka oraz zapobieganie nawrotom. Proces rehabilitacji może obejmować różne metody i techniki, w zależności od indywidualnych potrzeb Pacjenta oraz stopnia zaawansowania schorzenia, wyjaśnia fizjoterapeuta Rehasport Kacper Abramowski.

Odpoczynek - unikanie aktywności, które mogą pogarszać objawy, jest ważne, zwłaszcza w początkowych fazach leczenia. Może to oznaczać zmianę sposobu wykonywania codziennych czynności lub tymczasowe ograniczenie pracy, która wymaga powtarzalnych ruchów nadgarstka.

Stosowanie ortezy - noszenie ortezy nadgarstka, szczególnie w nocy, może pomóc w ustabilizowaniu nadgarstka i zmniejszeniu ucisku na nerw pośrodkowy, co przyczynia się do zmniejszenia bólu i dyskomfortu.

Ćwiczenia rozciągające i wzmacniające - specjalnie dobrane ćwiczenia mogą poprawić zakres ruchu, zmniejszyć sztywność oraz wzmacniać mięśnie dłoni i przedramienia, co pomaga w zmniejszeniu objawów i poprawie funkcjonowania nadgarstka.

Terapia manualna - techniki takie jak: masaż, mobilizacja nerwów i tkanki miękkiej mogą być stosowane, aby zwiększyć mobilność tkanki nerwowej, zmniejszyć napięcie i poprawić krążenie.

Edukacja - uświadomienie Pacjenta na temat ergonomii i zmian w codziennych czynnościach może pomóc w zapobieganiu przyszłym problemom.

Przyjmowanie leków - leczenie może obejmować stosowanie leków przeciwbólowych i przeciwzapalnych w porozumieniu z lekarzem, aby zarządzać bólem w trakcie rehabilitacji.

Czas trwania i intensywność rehabilitacji mogą się różnić w zależności od indywidualnych przypadków. Ważne jest ścisłe współdziałanie z dobrym fizjoterapeutą, oraz regularne przestrzeganie zaleceń, aby osiągnąć najlepsze efekty. W przypadku, gdy pomimo zastosowania metody niechirurgicznej objawy nie ustępują, lekarz ortopeda może zaproponować leczenie operacyjne, po którym również niezbędna jest rehabilitacja w celu pełnego odzyskania funkcji nadgarstka.

Jakie ćwiczenia na cieśń nadgarstka wykonywać w domu?

1. ćwiczenie na cieśń nadgarstka - „Ruchy mima” – naprzemienne uginanie i prostowanie ramion z grzbietowym zgięciem nadgarstków (palce dłoni zadarte do góry).
2. ćwiczenie na cieśń nadgarstka - „Modlitwa” – pozycja jak do modlitwy, łokcie na wysokości barków, głowa nieruchomo, ruch w stawach barkowych przesuwając dłonie w lewo i prawo.
3. ćwiczenie na cieśń nadgarstka - „Rzut piłeczką” – imitacja rzutu piłeczką tenisową sposobem dolnym.

4. ćwiczenie na cieśń nadgarstka - „Test Falena” – dłonie złączone grzbietowo z palcami do dołu, łokcie na wysokości barków, utrzymujemy pozycję od 30 do 60 sekund.

5. ćwiczenie na cieśń nadgarstka - „Wyrzucanie jojo” – wyprost w stawie łokciowym imitujący puszczanie jojo.
6. ćwiczenie na cieśń nadgarstka - „Kelner” – ręka odwiedziona w stawie barkowym i zgięta w stawie łokciowym oraz nadgarstku, wykonujemy wyprost w stawie łokciowym.

Czy rehabilitacja na cieśń nadgarstka jest skuteczna?

  • Ćwiczenia ślizgowe nerwu i ścięgien + orteza: 93% pacjentów oceniło efekt jako „dobry lub bardzo dobry” (vs 72% przy samej ortezie) w follow-up średnio ~8 mies.
  • Neurodynamika/neuromobilizacja (ćwiczenia) jako dodatek do fizjoterapii (4 tyg.):
  • Poprawa testu prowokacyjnego (Phalen) po programie z neuromobilizacją: poprawa o 72% (vs 58% w kontroli).
  • Ćwiczenia ślizgowe – siła chwytu: w RCT po 6 tyg. siła chwytu wzrosła z 19,14 kg do 22,47 kg (to ok. +17%).
  • Program ćwiczeń ślizgowych w leczeniu zachowawczym (obserwacyjnie): wśród respondentów 70,2% zgłosiło wynik „dobry lub bardzo dobry”.

Należy pamiętać, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Powiązane artykuły:

Bibliografia:

Autor
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI

Specjalista do spraw content marketingu, dziennikarz sportowy i medyczny. Redaktor naczelny magazynu „Poradnik Zdrowie i Sport”, członek Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia, współtwórca wielu artykułów medycznych z zakresu ortopedii i urazowości w sporcie.

Czytaj więcej
Konsultacja merytoryczna
KACPER ABRAMOWSKI
KACPER ABRAMOWSKI

Fizjoterapeuta w klinice Rehasport w Gdańsku, specjalizuje się w urazach kończyn górnych i dolnych, urazach głowy oraz przypadkach neurologicznych. Jest rehabilitantem współpracującym z Polskim Związkiem Żeglarskim. Amatorsko uprawia biegi długodystansowe.

Czytaj więcej