Palec butonierkowaty – objawy, diagnoza, leczenie

Autor: RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
Konsultacja merytoryczna: JAKUB STEFANIAK
Palec butonierkowaty to deformacja powstająca w wyniku uszkodzenia pasma centralnego prostownika, która powoduje zgięcie stawu międzypaliczkowego bliższego i przeprost dalszego. Stanowi około 2% urazów ręki wymagających pomocy medycznej. Dotyczy głównie mężczyzn w wieku około 35 lat, zajmuje palec mały. Objawem charakterystycznym jest niemożność wyprostowania palca w stawie środkowym. Leczenie zależy od stopnia uszkodzenia - od unieruchomienia na 4-6 tygodni po operacyjną naprawę pasma. Kluczowe znaczenie ma szybkie rozpoczęcie terapii, najlepiej w ciągu dwóch tygodni od urazu.

Najważniejsze informacje

  • Uszkodzenie pasma centralnego: PIP w zgięciu, DIP w przeproście.
  • Leczenie zachowawcze: unieruchomienie stawu międzypaliczkowego bliższego 4–6 tygodni.
  • Leczenie operacyjne: reinsercja pasma centralnego przy użyciu kotwicy.
  • Zastarzałe deformacje: rehabilitacja; powrót do pełnej aktywności 4–6 miesięcy.

Jakie są objawy urazu palec butonierkowaty?

Pasmo to w normalnych warunkach umożliwia wyprost palca w stawie międzypaliczkowym bliższym. Po jego uszkodzeniu siła prostująca palec przenoszona jest przez pasma boczne prostownika, które ulegają przemieszczeniu na stronę dłoniową. W wyniku tego staw międzypaliczkowy bliższy ustawia się w zgięciu, natomiast staw międzypaliczkowy dalszy – w przeproście.

Jakie są przyczyny urazu palec butonierkowaty?

  • „Uraz pasma centralnego prostownika (central slip) – kluczowy mechanizm palca butonierkowatego – stanowi około 2% urazów ręki wymagających pomocy medycznej.”
  • „W danych klinicznych uraz central slip dotyczy głównie mężczyzn (ok. 79,5%) ze średnim wiekiem około 35,5 roku.”
  • Najczęściej zajętym palcem w serii klinicznej był palec mały (45%), a następnie palec środkowy (37%).”
  • „U chorych na RZS deformacja butonierkowata bywa częsta: w zależności od populacji i stadium choroby raportuje się wartości od 6,8% do nawet ~36%+.”

Jak leczy się palec butonierkowaty?

Problem z wyprostem palca jest łatwo dostrzegany przez Pacjentów, którzy lekceważą ten stan i starają się do niego adaptować. Warto jak najszybciej skontaktować się z ortopedą i zasięgnąć profesjonalnej opinii. W wielu przypadkach czas gra istotną rolę i ma duży wpływ na dalsze funkcjonowanie dłoni. Zbytnie zwlekanie z rozpoczęciem leczenia sprawi, że nie uda się odzyskać prawidłowej funkcji kontuzjowanego palca, wyjaśnia ortopeda Rehasport Jakub Stefaniak (specjalizuje się w ortopedii i traumatologii narządu ruchu z ukierunkowaniem na leczenie schorzeń barku, łokcia oraz nadgarstka. Lekarz Kadry Polskiego Związku Tenisowego).

Podejrzewasz u siebie deformację palca butonierkowatego? Znajdź ortopedę z Rehasport w popularnych lokalizacjach:

Czy palec butonierkowaty leczy się operacyjnie?

W przypadku tego urazu zdarza się, że mamy do czynienia z ostrym uszkodzeniem pasma centralnego. Takie przypadki szczególnie wymagają szybkiego rozpoczęcia leczenia, najlepiej w okresie do jednego lub dwóch tygodni od urazu! W zależności od stopnia uszkodzenia, możliwe jest leczenie zachowawcze, które polega na unieruchomieniu stawu międzypaliczkowego bliższego na okres od czterech do sześciu tygodni. W przypadku leczenia operacyjnego dochodzi do reinsercji, czyli naprawy uszkodzonego pasma centralnego przy użyciu kotwicy.

Jaka rehabilitacja na palec butonierkowaty?

Proces rehabilitacji w procesie leczenia urazu palca butonierkowatego jest wskazany we właściwie każdym przypadku. Pomaga on w przyszłości – bliższej lub dalszej – uniknąć sztywności palca. Gdy mamy do czynienia z zastarzałymi deformacjami typu palec butonierkowaty, konieczna jest rehabilitacja pod okiem wyspecjalizowanego fizjoterapeuty, a w przypadkach znacznej dysfunkcji ręki konieczne staje się skomplikowane leczenie rekonstrukcyjne. Polega na ono na odtworzeniu aparatu wyprostnego palca. W takich sytuacjach powrót do pełnej aktywności fizycznej zajmie nawet od czterech do sześciu miesięcy.

Rehabilitacja pomoga uniknąć sztywności palca. Znajdź fizjoterapeutę z Rehasport w popularnych lokalizacjach:


Należy pamiętać, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Powiązane artykuły:

Poznaj inne możliwe urazy ręki i nadgarstka.

Bibliografia:

Najczęściej zadawane pytania
Czym jest palec butonierkowaty i jak wygląda ustawienie palca?
Jaki objaw pacjenci zauważają najszybciej?
Kiedy zgłosić się do ortopedy po urazie palca butonierkowatego?
Na czym polega leczenie zachowawcze palca butonierkowatego?
Kiedy rozważa się leczenie operacyjne i co jest wykonywane w trakcie zabiegu?
Czy rehabilitacja jest potrzebna po leczeniu palca butonierkowatego?
Ile może zająć powrót do pełnej aktywności po zastarzałej deformacji i leczeniu rekonstrukcyjnym?
Co grozi przy zbyt późnym rozpoczęciu leczenia po urazie?

Autor
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI

Specjalista do spraw content marketingu, dziennikarz sportowy i medyczny. Redaktor naczelny magazynu „Poradnik Zdrowie i Sport”, członek Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia, współtwórca wielu artykułów medycznych z zakresu ortopedii i urazowości w sporcie.

Czytaj więcej
Konsultacja merytoryczna
JAKUB STEFANIAK
JAKUB STEFANIAK

Lekarz w klinice Rehasport, specjalizuje się w ortopedii i traumatologii narządu ruchu z ukierunkowaniem na leczenie schorzeń barku, łokcia oraz nadgarstka. Lekarz Kadry Polskiego Związku Tenisowego oraz certyfikowany szkoleniowiec Polskiej Agencji Antydopingowej.

Czytaj więcej