Skręcenie nadgarstka

Jakie są przyczyny skręcenia nadgarstka?

Skręcenie nadgarstka to jedno z częstszych urazów w obrębie kończyny górnej, polegające na uszkodzeniu struktur tkanek miękkich – przede wszystkim więzadeł – stabilizujących stawy nadgarstka. Do skręcenia dochodzi najczęściej w wyniku gwałtownego, niefizjologicznego ruchu, który przekracza zakres fizjologicznego zakresu ruchomości stawu - wyjaśnia ortopeda Rehasport Krzysztof Drozd. Najbardziej typową przyczyną jest upadek na wyciągniętą, wyprostowaną dłoń (mechanizm zgięciowo-odwracający), co prowadzi do nadmiernego rozciągnięcia lub naderwania więzadeł.

Uraz może również wystąpić podczas aktywności sportowej – szczególnie w sportach kontaktowych (np. piłka ręczna, koszykówka, sztuki walki) lub w dyscyplinach wymagających dużej pracy rękami, takich jak gimnastyka. Ryzyko skręcenia zwiększają także czynniki takie jak osłabienie siły mięśniowej, zmniejszona propriocepcja (czyli czucie głębokie), wcześniejsze urazy w obrębie nadgarstka oraz brak odpowiedniego przygotowania do wysiłku fizycznego.

Stopnie skręcenia nadgarstka:

• Skręcenie 1. stopnia (łagodne) więzadło jest naciągnięte, ale nie jest zerwane.
• Skręcenie 2. stopnia (umiarkowane). więzadło jest częściowo zerwane.
• Skręcenie 3. stopnia (ciężkie). więzadło jest całkowicie zerwane lub oderwane od przyczepu do kości.

Jakie są objawy skręcenia nadgarstka?

Objawy skręcenia nadgarstka zależą od stopnia uszkodzenia więzadeł i mogą mieć różne nasilenie. Do najczęstszych należą: ból zlokalizowany w okolicy stawu nadgarstkowego, nasilający się przy ruchu oraz dotyku, obrzęk (spowodowany stanem zapalnym i nagromadzeniem płynu w tkankach), a także ograniczenie ruchomości stawu. W wielu przypadkach pojawia się również krwiak lub zasinienie w miejscu urazu. W cięższych przypadkach może dojść do niestabilności stawu oraz uczucia „przeskakiwania” w obrębie nadgarstka.

• ból nadgarstka,
• ból nasila się podczas zginania i prostowania ręki,
• obrzęk stawu,
• siniak w okolicy nadgarstka,
• ocieplenie bolesnej okolicy,
• ograniczona ruchomość nadgarstka.

Jak leczyć więzadło łódeczkowato-księżycowate (SL)?

Uszkodzenie tego wiązadła najczęściej pojawia się w wyniku urazu po upadku na dłoń z wyprostowanym oraz odchylonym łokciowo nadgarstkiem. W następstwie pojawia się obrzęk i ból wzdłuż grzbietu nadgarstka. Tkliwość najbardziej odczuwalna jest pomiędzy kością łódeczkowatą a księżycowatą. W rozpoznaniu najważniejsza jest ocena kliniczna oraz badania dodatkowe USG i MRI . Podczas wykonywania testu Watsona dolegliwości bólowe nasilają się i słyszalne jest „trzaśnięcie”.

W przypadku zerwania więzadła łódeczkowato-księżycowatego widoczne jest poszerzenie radiologicznej szczeliny pomiędzy kośćmi i odczuwalna jest niestabilność grzbietowa. Uszkodzenie to można zauważyć na zdjęciu RTG wykonanym przy zaciśniętej pięści. Rezonans magnetyczny i USG pokazuje głównie całkowite rozerwanie więzadła
Leczenie operacyjne polega na artroskopii, podczas której wykonuje się zszycie lub rekonstrukcję więzadła. W uszkodzeniach przewlekłych konieczna staje się rekonstrukcja więzadła.

Jak leczyć więzadło księżycowato-trójgraniaste (LT)?

Uszkodzenie tego wiązadła najczęściej pojawia się w wyniku urazu po upadku na wyprostowaną dłoń z wyprostowanym i odchylonym w kierunku promieniowym nadgarstkiem. Wśród objawów występuje ból po stronie łokciowej w nadgarstku oraz osłabienie kończyny. Tkliwość najbardziej odczuwalna jest pomiędzy kością łódeczkowatą a trójgraniastą. Rozpoznanie w większości przypadków opiera się na badaniu klinicznym. Badania RTG, USG oraz MRI nie zawsze potwierdzają uszkodzenie.

Leczenie, w przypadku braku całkowitego zerwania więzadła, opiera się na próbie leczenia zachowawczego. Wykonuje się unieruchomienie nadgarstka. Pacjent wraca do aktywności fizycznej po kilku tygodniach. Zabieg chirurgiczny wykonuje się w przypadku braku efektów leczenia zachowawczego. Powrót do sportu możliwy jest po kilku miesiącach od zabiegu.

Jak poznać, że nadgarstek jest skręcony?

Skręcenie nadgarstka objawia się zazwyczaj nagłym bólem, który pojawia się bezpośrednio po urazie, najczęściej po upadku na wyprostowaną rękę lub gwałtownym ruchu nadgarstka. Charakterystyczne objawy opisaliśmy wcześniej. Warto pamiętać, że przy skręceniu kości są całe, ale uszkodzeniu ulegają więzadła i torebka stawowa. Jednak ze względu na podobieństwo objawów, nie da się jednoznacznie wykluczyć złamania bez badania obrazowego – dlatego przy każdym podejrzeniu skręcenia warto zgłosić się do lekarza, który może zlecić RTG, USG lub rezonans magnetyczny.

Gdzie najczęściej dochodzi do skręceń nadgarstka?

• Najczęściej: młodzi dorośli (często mężczyźni) w danych SOR oraz sportowcy w dyscyplinach z upadkami i podparciem na ręce (np. gimnastyka).
• W sporcie zorganizowanym: w NCAA skręcenie nadgarstka to ok. 14,7% urazów ręki (czyli bardzo częsta jednostka).
• Grupy „high-risk”: bramkarze (ok. 7× częściej urazy ręki/nadgarstka/przedramienia niż gracze z pola) oraz gimnastycy (wysoka częstość bólu i urazów nadgarstka, w tym istotny udział skręceń w urazach zgłaszanych do SOR).

Co robić po skręceniu nadgarstka?

Skręcenie nadgarstka wymaga szybkiego postępowania, które obejmuje:

• schłodzenie nadgarstka,
• unieruchomienie go bandażem,
• użycie stabilizatora.

W przypadku niezastosowania natychmiastowego unieruchomienia nadgarstka narażasz się na pourazowy przewlekły stan zapalny.

Jak długo trwa skręcenie nadgarstka?

Skręcenie I stopnia (najłagodniejsze) - to niewielkie naciągnięcie więzadeł bez ich naderwania.

• Czas gojenia: zazwyczaj od 7 do 14 dni.
• Leczenie opiera się na odpoczynku, chłodzeniu nadgarstka, kompresji i uniesieniu (tzw. protokół RICE: Rest, Ice, Compression, Elevation).

Skręcenie II stopnia (umiarkowane) - dochodzi do częściowego naderwania więzadeł.

• Czas gojenia: około 3 do 6 tygodni, zależnie od zakresu uszkodzenia.
• Może być konieczne unieruchomienie (np. orteza) oraz rehabilitacja.

Skręcenie III stopnia (najcięższe) - to całkowite rozerwanie więzadeł i często również uszkodzenie innych struktur stawu.

• Czas leczenia: od 6 tygodni do kilku miesięcy, w niektórych przypadkach nawet dłużej.
• Czasami konieczny jest zabieg operacyjny oraz długa rehabilitacja.

Dodatkowo, pełny powrót do sprawności (np. uprawiania sportu lub obciążania nadgarstka w pracy fizycznej) może zająć nieco więcej czasu, niż samo ustąpienie bólu. Nawet jeśli objawy mijają, więzadła potrzebują czasu, by odzyskać pełną wytrzymałość i stabilizację stawu.

Jak zapobiegać skręceniu nadgarstka?

Skręcenie nadgarstka zazwyczaj jest wynikiem z upadku, dlatego należy zachować szczególną ostrożność podczas chodzenia po mokrej lub śliskiej poweirzchni. Skręcenie nadgarstka występuje również podczas uprawiania sportów, takich jak jazda na łyżwach, deskorolce i nartach. Noszenie ochraniaczy na nadgarstki, podczas wykonywania tych czynności, pomoże podeprzeć nadgarstek i zapobiec jego zbyt dużemu wygięciu do tyłu w przypadku upadku.

Należy pamiętać, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Powiązane artykuły:

Poznaj inne możliwe urazy ręki i nadgarstka.

Bibliografia:

• National Library of Sports Medicine - Wrist Sprain - Douglas D. May Jr; Matthew Varacallo. 2022
• Healthline - Everything You Need to Know About Treating a Sprained Wrist - Medically reviewed by Angela M. Bell, MD, FACP — By Kirsten Nunez on November 25, 2020
• Sports-Healt - What Is a Wrist Sprain? - Duretti Fufa, MD - 2019
• Beware the sprained wrist. The incidence and diagnosis of scapholunate instability - The Journal of Bone and Joint Surgery. British volumeVol. 70-B, No. 2 - WA Jones