Kolano

Osteotomia podkolanowa

Zmiany przeciążeniowo-zwyrodnieniowe przedziału przyśrodkowego stawu kolanowego często przytrafiają się osobom, które długimi latami aktywnie spędzały czas i amatorsko uprawiały sport. Regularnie do kliniki zgłaszają się pacjenci w wieku 40 czy 50 lat, narzekający na dolegliwości bólowe w stawie kolanowym. Dla tych osób jest to zaskakujące, bo w przeszłości nie miały z tą częścią kończyny większych problemów, a teraz od jakiegoś czasu muszą zmagać się z bólem, który uniemożliwia normalną aktywność. Gdy leczenie zachowawcze, czyli intensywna rehabilitacja oraz ostrzyknięcia kolana nie pomaga, lekarz podejmuje decyzję o interwencji chirurgicznej.

Za duże obciążenia dla stawu
Przeprowadzenie szczegółowych badań dodatkowych – RTG i rezonansu magnetycznego, pozwala zidentyfikować przyczynę dolegliwości. Pacjent cierpi na zmiany przeciążeniowo-zwyrodnieniowe stawu kolanowego. Uszkodzona jest łąkotka przyśrodkowa oraz chrząstka stawowa. Badania wskazują, że od dłuższego czasu te elementy stawu poddawane były zbyt dużym obciążeniom i ulegały ciągłej degradacji. Działo się tak, ponieważ w wyniku postępującej choroby stawu dochodziło do zaburzenia osi stawu. To z kolei powodowało, że podczas obciążania kolana siły nie rozkładały się równomiernie, a znacznie mocniej obarczały właśnie np. przedział przyśrodkowy.

Osteotomia – dla wielu lepsze rozwiązania

Dzisiaj wiemy już, że zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe kolana wymagają w przyszłości implantacji endoprotezy stawu. Endoproteza jest poważną operacją, która niesie ze sobą większe ryzyko i wiąże się ze zmniejszeniem aktywności fizycznej w przyszłości. Alternatywą w przypadku, gdy zmiany chorobowe nie obejmują jeszcze całego stawu, jest inne rozwiązanie – operacyjne leczenie, które ma odsunąć w czasie lub zastąpić to definitywne rozwiązanie i utrzymać możliwość aktywnego uprawiania sportu.

Plan leczenia obejmuje wykonanie artroskopii stawu kolanowego oraz korekcję osi kolana, aby prawidłowo rozłożyć siły działające na chrząstkę stawową, a w szczególności odciążyć uszkodzone już elementy stawu. Operacja ta nosi nazwę osteotomii podkolanowej. W zależności od zaburzenia osi (koślawość lub szpotawość) wykonuje się odpowiednią jej korekcję. W artroskopii naprawia się uszkodzone elementy stawu (takie, jak np. łąkotka czy chrząstka).

Osteotomia – Korekcja kości

Osteotomia czyli kontrolowane nacięcie kości. Wykonywana jest z niewielkiego cięcia skórnego pod kolanem od strony przyśrodkowej. Pozwala na bezpieczne odsłonięcie fragmentu kości piszczelowej. Po dokładnym wcześniejszym obliczeniu kąta korekcji (na podstawie RTG), za pomocą zaprojektowanych do tego narzędzi, wykonuje się nacięcie kości piszcelowej. Po uzyskaniu odpowiedniej korekcji osi, kość zespala się specjalną tytanową płytką stabilizującą. Cała procedura odbywa się pod sródoperacyjną  kontrolą RTG.

Osteotomia – Trzy miesiące do biegania

Po operacji pacjent korzysta z ortezy stawu kolanowego oraz kul łokciowych. Rehabilitacja rozpoczyna się już następnego dnia po operacji – najpierw poprzez ćwiczenie chodzenia przy wsparciu rehabilitanta, a także stosowanie ćwiczeń usprawniających. Szybko wprowadzane są ćwiczenia zakresu ruchu w stawie oraz aktywacja mięśni. Te dwa elementy rehabilitacji są kluczowe w kwestii prawidłowego gojenia stawu. Po sześciu tygodniach pacjent będzie mógł odstawić  kule, a po kilku miesiącach – wrócić do pełnej aktywności fizycznej.

Osteotomia podkolanowa jest rozwiązaniem dla pacjentów aktywnych, którzy chcą uniknąć wszczepienia endoprotezy stawu lub znacznie to opóźnić. Jest kierowana do osób cierpiących z powodu zmian zwyrodnieniowo-przeciążeniowych, uszkodzeń chrząstki i łąkotki stawu kolanowego (często po jej wcześniejszym usunięciu).

O osteotomii podkolanowej mówił
dr Andrzej Pyda, ortopeda Rehasport Clinic