Kolano

Zwichnięcie rzepki

Zwichniecie rzepkiZwichnięcie rzepki najczęściej dotyczy młodych ludzi, przeważnie dziewcząt w przedziale wiekowym 13-18 lat. Pierwsze zwichnięcie rzepki jest przeważnie zwichnięciem urazowym i może być efektem np. błahego zahaczenia kolanem o kant szafki. Może też być jednak efektem urazu sportowego. Pierwsze zwichnięcie generuje zwiększone ryzyko kolejnych, a wówczas – w przypadku ich pojawienia się – mówimy już o zwichnięciach nawrotowych. Ich leczenia jest zwykle związane z zabiegiem operacyjnym.

Kto jest szczególnie narażony na zwichnięcie rzepki?

Czynniki, które mogą predysponować do zwichnięcia rzepki, to m.in. wiotkość stawowa lub koślawość kolan, czyli sytuacja, gdy w pozycji stojącej kolana są skierowane do środka. Najczęściej dochodzi do uszkodzeń więzadłowych. Na zwichnięcie rzepki narażeni są również sportowcy, którzy zajmują się dyscypliną wymagającą szybkości i nagłych rotacji w stawie kolanowym, czyli przede wszystkim koszykarze i piłkarze. Powinni oni być szczególnie uważni i stosować odpowiednią technikę gry.

Z samym momentem zwichnięcia rzepki wiąże się ryzyko uszkodzeń wewnątrz stawu kolanowego. Najgroźniejszymi są uszkodzenia chrząstki stawowej, bo mają wpływ na późniejszy rozwój choroby zwyrodnieniowej. Dlatego też leczenie każdego zwichnięcie rzepki jest bardzo istotne i po każdym powinna zostać przeprowadzona dokładna diagnostyka, by u młodego pacjenta nie przeoczyć uszkodzenia, które może skutkować poważniejszymi problemami w przyszłości.

Objawy zwichnięcia rzepki

Przy urazowym zwichnięciu rzepki to uczucie przesunięcia tejże rzepki do boku, na zewnątrz. Jest to widoczne. Niekiedy rzepka sama wskakuje z powrotem, czasem trzeba ją delikatnie wepchnąć bądź poruszać kolanem. Nigdy nie może jednak wprowadzać jej z powrotem na siłę.

W sytuacji zwichnięcia rzepki powinniśmy zadzwonić na pogotowie i udać się na izbę przyjęć.

Diagnostyka

Ten uraz jest widocznym gołym okiem i aby go potwierdzić, nie jest potrzebna diagnostyka. Wprowadza się ją później, aby nie przeoczyć innych uszkodzeń w kolanie.

Leczenie zwichnięcia rzepki

Po pierwszym zwichnięciu przeważnie leczymy ten uraz zachowawczo, bo ryzyko kolejnego wynosi tylko ok. 15 procent. W przypadku drugiego zwichnięcia to ryzyko wzrasta do 90 procent i tu kierujemy się już w kierunku zabiegu operacyjnego. Ważna jest też rehabilitacja, która może usprawnić mięśnie.

W przypadku leczenia operacyjnego najczęściej wykonywana jest rekonstrukcja więzadła udowo-rzepkowego, które stabilizuje rzepkę. Wówczas pobyt w szpitalu po zabiegu trwa dobę. Przez około trzy, cztery tygodnie trzeba chodzić o kulach. Powrót do normalnego funkcjonowania zajmuje około dwóch miesięcy, a w przypadku powrotu do uprawiania sportu – około sześciu miesięcy.

O anatomii urazu, przyczynach, objawach i sposobach leczenia:
dr Paweł Bąkowski, ortopeda Rehasport Clinic