Ćwiczenia na haluksy

Autor: RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
Konsultacja merytoryczna: ESTERA PAWLAK
Haluksy, znane również jako paluch koślawy, są deformacją polegającą na bocznym wygięciu dużego palca stopy. Objawiają się bólem i tkliwością oraz obrzękiem w okolicy stawu palucha. Ograniczają zakres ruchu i zmieniają kształt stopy. W początkowych stadiach leczenie haluksów obejmuje ćwiczenia na haluksy wykonywane codziennie przez kilka minut.

Najważniejsze informacje

  • Haluksy to paluch koślawy, czyli boczne wygięcie dużego palca stopy.
  • Objawy haluksów: ból i tkliwość, obrzęk, zaczerwienienie i cieplejsza skóra.
  • Haluksy powodują ograniczony zakres ruchu palucha i zmianę kształtu stopy.
  • Leczenie haluksów na początku obejmuje ćwiczenia na haluksy przez kilka minut dziennie.

Jak objawiają się haluksy?

Haluksy, znane również jako paluch koślawy, są deformacją, która polega na bocznym wygięciu dużego palca stopy. Prowadzą one do szeregu objawów, które z czasem mogą się nasilać.

  • Ból i tkliwość – jednym z pierwszych i najbardziej oczywistych objawów haluksów jest ból w okolicy zdeformowanego palca, który nasila się przy noszeniu obcisłego lub niewygodnego obuwia.
  • Obrzęk – wokół stawu dużego palca obszar jest zaczerwieniony i cieplejszy w dotyku, również pojawia się obrzęk, co dodatkowo utrudnia noszenie zwykłego obuwia.
  • Ograniczony zakres ruchu – w miarę postępowania deformacji, ruchomość w dużym palcu jest ograniczona, co utrudnia chodzenie i wykonywanie różnych aktywności fizycznych.
  • Zmiany w kształcie stopy – duży palec zaczyna skręcać się w stronę pozostałych palców, co prowadzi do powstawania dodatkowych problemów, jak odciski, czy nawet deformacje innych palców.

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów zaleca się konsultację z dobrym ortopedą w celu oceny i zalecenia odpowiedniego leczenia haluksów.

Jak leczyć haluksy?

Haluksy, szczególnie w początkowych stadiach rozwoju tej dolegliwości, koryguje się wykonując przez kilka minut dziennie ćwiczenia na haluksy - wyjaśnia fizjoterapeutka Rehasport Estera Pawlak. Mają one na celu wzmocnienie mięśni stóp, poprawę elastyczności i zmniejszenie bólu. Pomagają w stabilizacji stopy i poprawie jej funkcjonowania. Ćwiczenia na haluksy stanowią pierwszy krok dla osób, które były nieaktywne lub prowadziły siedzący tryb życia, mają ograniczone ruchy stawów lub osłabioną siłę mięśni, odczuwają ból stawów palców u nóg lub wracają do zdrowia po operacji usunięcia haluksów.

Ważne jest, aby przed rozpoczęciem jakiegokolwiek programu ćwiczeń skonsultować się z doświadczonym fizjoterapeutą, który oceni stan stóp i zaproponować odpowiednie ćwiczenia na haluksy dostosowane do indywidualnych potrzeb. W niektórych przypadkach, szczególnie gdy haluksy są w zaawansowanym stadium, ćwiczenia nie są wystarczające, a leczenie chirurgiczne jest konieczne.

Skuteczność ćwiczeń na haluksy - dane światowe

  • Ćwiczenia stóp (4 tyg., tancerki z łagodnym HV): kąt palucha (HVA) ↓ 23,4% (20,1°→15,4°) + ból ↓ 59,1% (VAS 2,2→0,9).
  • Program ćwiczeń korekcyjnych (12 tyg., kobiety): HVA ↓ ~12,0% (prawa stopa 23,56°→20,73°) i ↓ ~9,7% (lewa 22,49°→20,31°); ból ↓ ~56,2% (NRS 4,75→2,08).
  • Ćwiczenie „toe-spread-out” + orteza (8 tyg., RCT): HVA ↓ 18,6% (18,33°→14,92°); w grupie z samą ortezą zmiana tylko ↓ 2,6% (19,25°→18,75°).

Jakie ćwiczenia na halusky?

Ćwiczenie na Haluksy 1

Ćwiczenia na haluksy tzw. „krótkiej stopy” – siedząc, połóż stopę na podłożu na trzech punktach podparcia: pięta, I staw MTP (śródstopno-paliczkowy) i V staw MTP, postaraj się rozstawić palce stopy od 2 do 5, bez zadzierania ich do góry. Przybliż staw I MTP do pięty podnosząc łuk podłużny stopy.

Haluksy - ćwiczenia w domu

Ćwiczenie na Haluksy 2

Leczenie haluksów wymaga pracy nad propriocepcją stopy – stań boso na stabilnym podłożu na jednej nodze, utrzymując równowagę, postaraj się wytrzymać ok. 1 minuty. Ćwiczenie robimy naprzemiennie dla jednej oraz drugiej stopy. Po opanowaniu tego ćwiczenia możemy zwiększyć jego trudność poprzez zamknięcie oczu lub dodanie niestabilnego podłoża.

Haluksy - ćwiczenia w domu

Ćwiczenie na Haluksy 3

Rozciąganie mięśni palucha i stopy – złap paluch, skoryguj jego ustawienie tak, aby był w osi, a następnie unieś go do góry na tyle, na ile to możliwe. Utrzymaj tą pozycję przez 30 sekund. 

Haluksy - ćwiczenia w domu

Ćwiczenie na Haluksy 4

Wzmacnianie mięśni odwodzących paluch: złap paluch od strony przyśrodkowej, następnie lekko oporując palcami postaraj się przepchać je paluchem w kierunku przyśrodkowym. Drugą ręką stabilizujemy pozostałe palce stopy.

Haluksy - ćwiczenia w domu

Ćwiczenie na Haluksy 5

Ćwiczenie aktywizujące mięśnie stopy i palców - rwanie palcami ręcznika papierowego: siedząc, połóż stopy na ręczniku papierowym, następnie postaraj się przerwać ręcznik palcami.

Haluksy - ćwiczenia w domu

Ćwiczenie na Haluksy 6

Korekcja haluksów przez rozciąganie mięśni palucha i stopy: siedząc, połóż stopę na podłożu, a następnie włóż między paluch a II palec u stopy wewnętrzną krawędź drugiej stopy.

Haluksy - ćwiczenia w domu

Ćwiczenie na Haluksy 7

Rozciąganie mięśni palców i stopy: chwyć I i V palec stopy, a następnie rozciągnij do granicy bólu. 

Haluksy - ćwiczenia w domu

Ćwiczenie na Haluksy 8

Ćwiczenia na haluksy zwiększające ruchomość palców: siedząc, połóż stopy na podłożu, a następnie unieś pięty tak, aby palce od I do V pozostały na podłożu.

Haluksy - ćwiczenia w domu

Ćwiczenie na Haluksy 9

Wzmacnianie łuku podłużnego stopy: w pozycji stojącej umieszczamy piłkę tenisową między piętami, następnie wspinamy się na palce nie upuszczając piłki.

Haluksy - ćwiczenia w domu

Ćwiczenie na Haluksy 10

Rozluźnianie powięzi podeszwowej: w pozycji siedzącej umieszczamy piłkę tenisową pod stopą, następnie naciskamy stopą na piłkę jednocześnie przesuwając ją do przodu i tyłu. Czynność wykonujemy na całej podeszwie stopy.

Haluksy - ćwiczenia w domu

Należy pamiętać, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Powiązane artykuły:

Bibliografia:

Najczęściej zadawane pytania
Jakie są objawy haluksów?
Na czym polega leczenie haluksów w początkowych stadiach?
Czy przed rozpoczęciem ćwiczeń trzeba iść do fizjoterapeuty?
Kiedy same ćwiczenia mogą nie wystarczyć?
Jakie ćwiczenia z tekstu są „domowe” i nie wymagają sprzętu?
Jakie proste pomoce wykorzystuje zestaw ćwiczeń na haluksy z artykułu?
Jakie sygnały w trakcie ćwiczeń wymagają weryfikacji u specjalisty?

Autor
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI
RAFAŁ CZEPUŁKOWSKI

Specjalista do spraw content marketingu, dziennikarz sportowy i medyczny. Redaktor naczelny magazynu „Poradnik Zdrowie i Sport”, członek Dziennikarskiego Klubu Promocji Zdrowia, współtwórca wielu artykułów medycznych z zakresu ortopedii i urazowości w sporcie.

Czytaj więcej
Konsultacja merytoryczna
ESTERA PAWLAK
ESTERA PAWLAK

Fizjoterapeutka w klinice Rehasport w Gdańsku, specjalizuje się w urazach kończyn górnych i dolnych, pracy na tkankach miękkich oraz problemach z kręgosłupem. Obok zainteresowań medycyną sportową jest również behawiorystyka oraz rehabilitacja psów.

Czytaj więcej