Metatarsalgia

Najważniejsze informacje

• Metatarsalgia to zespół bólowy przedniej części stopy, obejmujący okolice głów kości śródstopia.
• Objawy metatarsalgii to ból przodostopia nasilający się podczas chodzenia, biegania i stania.
• Przyczyny metatarsalgii obejmują przeciążenia, deformacje stopy i nieprawidłowo dobrane obuwie.
• Leczenie metatarsalgii obejmuje odciążenie stopy, odpowiednie wkładki, rehabilitację i leczenie przyczynowe.

Co to jest metatarsalgia?

Metatarsalgia to określenie dolegliwości bólowych zlokalizowanych w obrębie przodostopia, najczęściej w okolicy głów kości śródstopia, które nasilają się podczas chodzenia, biegania i innych aktywności obciążających stopę. Problem ten wiąże się z nadmiernym lub nieprawidłowym rozkładem obciążeń w przedniej części stopy, a jego rozwojowi sprzyjają m.in. intensywna aktywność fizyczna, deformacje stopy oraz niewłaściwie dobrane obuwie. Cytując jedną z lekarzy Rehasport w Gdańsku - Agnieszkę Biały: „Metatorsalgia jest nazwą zespołu bólowego, a nie konkretnej choroby, dlatego w przypadku utrzymującego się bólu przodostopia kluczowe znaczenie ma prawidłowa diagnostyka pozwalająca ustalić jego rzeczywistą przyczynę i dobrać odpowiednie leczenie”.

Jakie są objawy Metatarsalgii?

• ból w przedniej części stopy, pod głowami kości śródstopia, proksymalnie od palców;
• ból ma charakter ostry, kłujący, piekący lub tępy, nasilający się podczas stania; chodzenia, biegania lub skakania lub po zakończeniu aktywności fizycznej;
• zwiększenie dolegliwości podczas chodzenia boso po twardym podłożu, zgłasza po nocy (ulega zmniejszeniu po „rozruszaniu” stopy);
• zmniejszenie bólu w spoczynku lub po odciążeniu stopy;
• dolegliwościom bólowym towarzyszy drętwienie lub mrowienie palców stopy;

Jakie są przyczyny Metatarsalgii?

• Intensywna aktywność fizyczna i przeciążenia – szczególnie sporty związane z bieganiem i skokami, które powodują powtarzalne obciążanie przodostopia. Problem częściej występuje m.in. u biegaczy oraz osób gwałtownie zwiększających intensywność treningów.
• Nieprawidłowa budowa i biomechanika stopy – niektóre cechy anatomiczne powodują nierównomierny rozkład nacisku podczas chodu i biegu, zwiększając przeciążenie na przednią część stopy.
• Paluch koślawy (hallux valgus) oraz defrormacje palców stopy (np. Palce młotkowate) – zaburzają prawidłową biomechanikę przodostopia i prowadzi do przeciążenia pozostałych kości śródstopia. Warto dodać, że wymienione zaburzenia współwystępują z płaskostopiem poprzecznym stopy, które prowadzi do nadmiernego przeciążenia II-IV promienia stopy, a w efekcie do doświadczeń bólowych u pacjentów.
• Nieprawidłowo dobrane obuwie – zbyt ciasne buty, wąski przód obuwia oraz wysokie obcasy zwiększają nacisk na przednią część stopy. Problem również występuje przy obuwiu zapewniającym niewystarczającą amortyzację i podparcie, zwłaszcza bez odpowiedniej adaptacji.
• Nadwaga i otyłość – u pacjentów z deformacją przy nadmiernej masie ciała obciążenie doprowadza do większej intensywności bólu, prowadzi też do obrzęków, które nasilają dolegliwości.
• Zmniejszenie naturalnej amortyzacji przodostopia związane z wiekiem – wraz z upływem lat tkanki chroniące głowy kości śródstopia zapewniają słabszą amortyzację.
• Choroby zapalne- takie jak RZS, ŁZS czy dna moczanowa i zwyrodnieniowe stawów
  Inne schorzenia przodostopia – ból określany jako metatarsalgia jest związany również m.in.
  z neuropatią Mortona, zapaleniem trzeszczek czy urazami przeciążeniowymi. Dlatego istotne jest ustalenie konkretnej przyczyny dolegliwości, a nie jedynie miejsca występowania bólu.

Jak diagnozuje się metatarsalgię?

Diagnostyka metatarsalgii rozpoczyna się od szczegółowego wywiadu medycznego oraz badania ortopedycznego stopy. Lekarz ocenia lokalizację i charakter bólu, moment jego wystąpienia, związek dolegliwości z aktywnością fizyczną, rodzaj używanego obuwia oraz przebyte urazy i choroby współistniejące. Podczas badania oceniana jest budowa stopy, ustawienie palców, miejsca największej tkliwości oraz rozkład obciążeń w obrębie przodostopia, zarówno w pozycji siedzącej, jak i stojącej.
Istotnym elementem diagnostyki jest wykluczenie innych przyczyn bólu, takich jak: złamanie przeciążeniowe, nerwiak Mortona, zapalenie stawów czy inne schorzenia tkanek miękkich. W tym celu lekarz zleca badanie RTG stopy, a w przypadku wskazań diagnostykę poszerza o ultrasonografię lub rezonans magnetyczny (MRI), które pozwalają dokładniej ocenić tkanki miękkie i struktury znajdujące się w obrębie przodostopia.

Czym jest nerwiak Mortona?

Nerwiak Mortona jest patologią dotyczącą nerwu międzypalcowego. Dochodzi w niej do pogrubienia i zmian w tkankach otaczających nerw przebiegający pomiędzy kośćmi śródstopia, najczęściej pomiędzy III i IV promieniem śródstopia. Charakterystyczne są piekący lub przeszywający ból, mrowienie i drętwienie palców, a nawet uczucie „kamyka w bucie”. Dla różnicowania z innymi przyczynami pomocne jest wykonanie USG lub MRI.

Jak leczy się metatarsalgię?

Leczenie metatarsalgii koncentruje się na zmniejszeniu bólu, odciążeniu przodostopia oraz usunięciu przyczyny, jeśli jest to możliwe. Postępowanie zachowawcze obejmuje ograniczenie aktywności wywołującej dolegliwości, czasowe odciążenie stopy, stosowanie chłodzących okładów, odpowiednio dobrane obuwie i/lub wkładki. Cytując dr Agnieszkę Biały: „warto zwrócić uwagę na indywidualny dobór wkładek dla pacjenta, gdyż każda stopa jest inna. W mojej praktyce kieruję Pacjentów na specjalistyczne badanie chodu oraz obciążeń statycznych, na podstawie których można ocenić obciążenia w ruchu na poszczególne obszary stopy, co pozwala lepiej skorygować deformacje i poprawić komfort pacjenta, który będzie stosował dobrane wkładki”.

Elementem terapii są również odpowiednio dobrane ćwiczenia rozciągające i rehabilitacja ukierunkowana na poprawę funkcji stopy oraz całego łańcucha ruchowego kończyny dolnej.
W leczeniu bólu stosuje się na krótki okres czasu leki przeciwbólowe lub niesteroidowe leki przeciwzapalne po uwzględnieniu wskazań i przeciwwskazań medycznych.

Jeżeli dolegliwości wynikają z utrwalonej deformacji przodostopia lub nie ustępują pomimo prawidłowo prowadzonego leczenia zachowawczego, dalsze postępowanie dobiera się do rozpoznanej przyczyny. Obejmuje ono leczenie iniekcyjne (zastrzyki sterydowe, osocze bogatopłytkowe (PRP) lub kwas hialutronowy).

Leczeniem przyczynowym, które stanowi najlepsze rozwiązanie dla pacjenta, jest zabieg operacyjny polegający na korekcji deformacji. W połączeniu z odpowiednim postępowaniem pooperacyjnym i rehabilitacją uzyskujemy satysfakcjonujące efekty, a pacjent powróci do aktywności bez uprzednich dolegliwości.

Pamiętaj, iż materiał ten ma charakter informacyjno-edukacyjny i nie stanowi porady medycznej ani podstawy do samodzielnej diagnozy lub leczenia. W przypadku dolegliwości lub wątpliwości skonsultuj się z lekarzem (np. ortopedą) lub fizjoterapeutą.

Powiązane artykuły:

Poznaj inne możliwe urazy stopy i stawu skokowego.

Bibliografia:

• Calori S., Giuliani A., Bocchino G., Forconi F., Maccauro G., Vitiello R. Gastrocnemius recession in the treatment of isolated metatarsalgia: A systematic review of surgical outcomes and complications. Journal of Orthopaedic Surgery. 2026;34(1).
• Langone L., Mazzotti A., Zielli S.O., Arceri A., Sgubbi F., Di Paola G., Artioli E., Faldini C. Gastrocnemius release procedures in the treatment of mechanical metatarsalgia: a systematic review. Archives of Orthopaedic and Trauma Surgery. 2025;145(1):459.
• Mayo Clinic Staff. Metatarsalgia – Symptoms & causes. Mayo Clinic. Aktualizacja: 2 maja 2025.
• Palka O., Guillin R., Lecigne R., Combes D. Radiological approach to metatarsalgia in current practice: an educational review. Insights into Imaging. 2025;16:94.
  DOI: https://doi.org/10.1186/s13244-025-01945-3