Trening interwałowy - im krócej, tym ciężej

Autor: mgr Mariusz Goliński - trener przygotowania motorycznego Rehasport
Trening interwałowy o krótszych powtórzeniach generuje wyższe obciążenie i jest odczuwany jako cięższy niż długie interwały. Badanie 63 wytrenowanych kolarzy wykazało, że sesje 4×4 minuty pozwalały osiągnąć 117% mocy z testu 40-minutowego, wobec tylko 95% dla interwałów 4×16 minut. Krótkie powtórzenia powodowały także wyższy poziom mleczanu (12,7 mmol/l) i częściej były oceniane jako maksymalnie wyczerpujące. Paradoksalnie, mimo krótszego czasu trwania, takie sesje wymagają większego wysiłku percepcyjnego.

Najważniejsze informacje

  • Badanie objęło 63 wytrenowanych kolarzy i ponad 1400 sesji treningu interwałowego.
  • Interwały 4×4 min dawały 117% mocy z TT 40 min, wobec 106% dla 4×8 min i 95% dla 4×16 min.
  • W sesjach 4×4 min odnotowano 94% HRmax i 12,7 mmol/l mleczanu, najwyżej ze wszystkich protokołów.
  • RPE i sRPE rosły wraz ze skracaniem interwałów, więc krótsze powtórzenia były odczuwane jako cięższe.

Jak długość interwałów wpływa na moc, tętno i poziom mleczanu?

Sesję treningu interwałowego najczęściej definiuje czas pracy, czas odpoczynku, liczba cykli i intensywność każdego czasu pracy (czasem też intensywność czasu „wypoczynku”). Tą intensywność można wyrazić miarą obciążenia zewnętrznego (mocą, tempem, czasem pokonania znanego dystansu), wewnętrznego (częstością tętna – wyrażona w uderzeniach na minutę, lub sensowniej – w procentach HRmax albo w procentach HRR – różnicy między tętnem maksymalnym a spoczynkowym) lub subiektywną miarą ciężkości wysiłku (RPE).

Norwescy badacze z Uniwersytetu Agder postanowili zbadać obciążenie zewnętrzne (moc), wewnętrzne (HR i poziom mleczanu) i percepcyjne (RPE) trzech rodzajów sesji treningu interwałowego, różniących się od siebie czasem pracy (4×16 min., 4×8  min. lub 4×4 min.) z 2-minutową przerwą między powtórzeniami, z założeniem, że każda z sesji realizowana jest:
a) z maksymalnym, dającym się utrzymać wysiłkiem całej sesji (izowysiłkowo),
b) tak, aby dało się ukończyć całą sesję,
c) aby średnia moc uzyskiwana podczas kolejnych 4 powtórzeń była równa lub nieco wzrastająca.

Jak przeprowadzono badania? 

Badaniom na ergometrach rowerowych poddano 63 wytrenowanych kolarzy, z których każdy kilkukrotnie wykonywał w ciągu 12 tygodni wszystkie 3 rodzaje interwałów. Analizie poddano w sumie ponad 1400 sesji.

Tabelka ukazuje średnie wyniki wybranych parametrów dla poszczególnych rodzajów interwałów

Sesja% mocy uzyskiwanej w próbie TT 40min% HRmaxMleczan (mMol.L)
4 x 16 min.95894,7
4 x 8 min.106919,2
4 x 4 min.1179412,7

Po każdym powtórzeniu próby badani określali także subiektywny, odczuwalny współczynnik ciężkości wysiłku (RPE) w skali Borga od 6 do 20, a po każdej sesji także odczuwalny współczynnik wysiłku całej sesji w skali Fostera od 0 do 10. Pomimo wykonywania każdego rodzaju interwałów z maksymalnym dającym się utrzymać wysiłkiem całej sesji, RPE najkrótszych interwałów 4x4minuty było znacznie częściej (4-6 razy) określane na poziomie 19-20, a sRPE – na poziomie 9-10, niż interwałów o dłuższym czasie trwania.

Rys. 1
Uzyskiwana moc (Power), częstość tętna (%HR Peak) i współczynnik odczuwalnego wysiłku (RPE) podczas kolejnych powtórzeń trzech typów sesji interwałowych. Moc była znacząco różna pomiędzy typami sesji, ale nie pomiędzy kolejnymi powtórzeniami w trakcie danej sesji (co było jednym z załóżeń eksperymentu). %HRmax i RPE były znacząco różne pomiędzy typami sesji – odwrotnie proporcjonalnie do długości czasu trwania interwałów i wskaźniki te narastały stopniowo pomiędzy kolejnymi powtórzeniami w trakcie poszczególnych sesji, bez względu na czas trwania interwałów.

Dlaczego krótszy trening interwałowy jest odczuwany jako cięższy?

Okazuję się, że przy interwałach z maksymalnym dającym się utrzymać wysiłkiem, subiektywna, odczuwalna ciężkość tego wysiłku, tak bieżąca (po każdym powtórzeniu), jak i całej sesji, jest odwrotnie proporcjonalna do czasu trwania interwałów, czyli, paradoksalnie – czym krócej trwały pojedyncze powtórzenia i cała sesja, tym bardziej wydawało się to męczące. Osoby planujące typu treningi interwałowe powinny mieć świadomość tego zjawiska przy praktycznym doborze ćwiczeń.

Badania opracował mgr Mariusz Goliński - trener przygotowania motorycznego Rehasport.

Żródło:
“How Does Interval Training Presc.ription Impact Physiological and Perceptual Responses?”
Stephen Seiler; Øystein Sylta
International Journal of Sports Physiology and Performance
DOI: 10.1123/ijspp.2016-0464


Rehasport, to klinika ortopedyczna, której jakość opieki potwierdzona jest certyfikatem FIFA Medical Center of Exellence. Dzięki doświadczeniu specjalistów oraz wypracowaniu unikalnych metod leczenia, w fachowy sposób prowadzimy Pacjentów po urazach, wypadkach, chorobach zwyrodnieniowych, wadach postawy i wielu innych. Ścisła komunikacja lekarza, fizjoterapeuty i zespołów diagnostycznych pozwala na postawienie precyzyjnej diagnozy oraz kompleksową opiekę.

Sprawdź listę specjalistów w wybranej placówce:

Poznań        Szpital w Poznaniu        Gdańsk        Konin

Teraz jesteśmy także w Warszawie!

Ortopeda Warszawa        Fizjoterapia Warszawa        Rehabilitacja Warszawa

Najczęściej zadawane pytania
Który wariant treningu interwałowego był w badaniu najbardziej obciążający?
Jak w praktyce kontrolować intensywność treningu interwałowego?
Czy krótsze interwały są „łatwiejsze”, bo trwają krócej?
Dla kogo wnioski z tego badania są najbardziej przydatne?
Jak dobrać długość interwału do celu treningowego?