Najważniejsze informacje
- Przy złamaniu kości kluczowe są dwie fazy żywienia: unieruchomienie i aktywna rehabilitacja.
- Beta-karoten, likopen, witamina C i cynk wspierają odbudowę kości po złamaniu.
- Polifenole zwiększają masę kośćca i hamują resorpcję kości.
- Cynk wspiera różnicowanie osteoblastów i wapnienie powstającej kości.
Kluczowe składniki odżywcze przy złamaniach kości
Wielu zawodników pamięta przy złamaniu kości o odpowiedniej suplementacji witaminy D oraz wapnia, natomiast nie zdaje sobie sprawy z ogromnej roli, jaką pełnią beta-karoten, likopen, witamina C oraz cynk. Z punktu widzenia żywienia wspomagającego odbudowę kości istotne są dwie fazy: faza unieruchomienia oraz aktywnej rehabilitacji. Różnią się one przede wszystkim zapotrzebowaniem energetycznym zawodnika oraz wprowadzeniem konkretnych ilości antyoksydantów i składników odżywczych wspomagających cały proces odbudowy kośćca.
Jak dieta wspiera odbudowę kości po złamaniu?
W pracy opublikowanej na łamach „Frontiers of Bioscience” z 2015 roku wykazano, że zawarte w diecie polifenole odgrywają pozytywną rolę w jakości kośćca, działając poprzez zwiększenie ilości kości beleczkowatej, całej masy kośćca oraz inhibicję resorpcji kośćca. Istotną kwestią w podejściu żywieniowym u zawodnika po złamaniu jest również wprowadzenie odpowiedniej ilości likopenu do diety, który zniesie poziom wskaźników obrotu masy kośćca. Kolejną grupą związków, którą należy uwzględnić w jadłospisie, są karotenoidy zwiększające formowanie się tkanki kostnej.
Warto również zadbać o wyższą zawartość witaminy C, która spowalnia różnicowanie się komórek prekursorowych w dojrzałe osteoklasty oraz redukuje nadmierną resorpcję kości. Bardzo dobrym jej źródłem w pożywieniu jest natka pietruszki, czerwona papryka, grejpfrut oraz pomarańcza.
Kolejnym elementem przy planowaniu strategii żywieniowej przy złamaniu kości będzie uzupełnienie jadłospisu w cynk. Wykazano, że pierwiastek ten jest wykorzystywany do różnicowania się osteoblastów oraz osteoklastów. Możliwe, że cynk zwiększa również stężenie osteoprotegeryny (OPG) w osteoblastach, będącej regulatorem przebudowy kości u zdrowego, jak i chorego zawodnika. Podczas zrastania kości obecność cynku zwiększa także aktywność fosfatazy alkalicznej, odpowiedzialnej za wapnienie powstających kości, oraz stymuluje produkcję osteokalcyny.
Źródła składników wspierających zrastanie kości
Poniżej przedstawiono tabelę pokazującą w jakich produktach można znaleźć wyżej wymienione składniki odżywcze.
| Związek chemiczny | Źródła w żywieniu |
| Beta- karoten | morele, pomidory, papryka, pomarańcze, szpinak, sałata |
| Likopen | przetwory pomidorowe |
| Witamina C | natka pietruszki, papryka, grejpfrut, pomarańcza, |
| Witamina D | najlepiej w postaci suplementacji |
| Cynk | pestki dyni, kasza gryczana, migdały, gorzka czekolada |
Źródła:
- Giganti MG., Tresoldi I, Masueli L. i wsp. Fracture healing: From basic science to role of nutrition, Frontiers in bioscience, June 2014, 1;19:1162-75
- Stępień E., Badania kliniczne i doświadczalne w chorobach serca, płuc i naczyń. Osteoprotegeryna – proponowany nowy wskaźnik występowania chorób układu krążenia, Polish Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, Marzec, 2012
- Velasquez-Hammerle MV i wsp., Mapping the evidence: Effects of malnutrition and sarcopenia on fracture healing (2026)
- Cianferotti L. i wsp., Nutrition, Vitamin D, and Calcium in Elderly Patients before and after a Hip Fracture... (2024)
- Tedesco A. i wsp., The Role of Perioperative Nutritional Status and Supplementation in Orthopaedic Surgery (2024)
Rehasport, to klinika ortopedyczna, której jakość opieki potwierdzona jest certyfikatem FIFA Medical Center of Exellence. Dzięki doświadczeniu specjalistów oraz wypracowaniu unikalnych metod leczenia, w fachowy sposób prowadzimy Pacjentów po urazach, wypadkach, chorobach zwyrodnieniowych, wadach postawy i wielu innych. Ścisła komunikacja lekarza, fizjoterapeuty i zespołów diagnostycznych pozwala na postawienie precyzyjnej diagnozy oraz kompleksową opiekę.
Sprawdź listę specjalistów w wybranej placówce:
Poznań Szpital w Poznaniu Gdańsk Konin
Teraz jesteśmy także w Warszawie!
Ortopeda Warszawa Fizjoterapia Warszawa Rehabilitacja Warszawa
